స్వగతం

టోరి (Tori) ఏప్ తో పాత, కొత్త తెలుగు పాటలు 24 గంటలు స్మార్ట్ ఫోన్ లో వినొచ్చు

2012-03-04T10:12:00.000-05:00

నా చిన్నప్పుడు కేవలం రేడియో ఒక్కటే సాధనం పాటలు వినడానికైనా, సంక్షిప్త శబ్ద చిత్రాన్ని వినడానికైన. అప్పటికీ ఇప్పటికీ ఎంతో పురోగామించాం సాంకేతికంగా. ఇది సాంఖ్యిక (డిజిటల్) యుగం. ఇప్పుడు అంతా జాలం (net) లో వుంది. ఇది అంతర్జాల (internet) మహిమ. మనకు ఉపాధి కోసం అందరూ భౌతికమైన ఎల్లలను చెరిపేశారు లేదా అధికమించారు. ఉద్యోగ పరంగా తెలుగు వారు దేశ, విదేశాలు తిరుగుతున్నారు. అయితే మన తెలుగును మరచి పోవడం లేదు. నాకు నచ్చిన ఒక గ్లోబల్ రేడియో అప్లికేషన్ (ఏప్) "టోరి" (TORI). ఇది Android లో వుంది. iPhone లో వుందో, లేదో తెలియదు. ఈ ఏప్ చాల బాగుంది. Free installation ap. ఈ ఏప్ తో పాత తరం, కొత్త తరం తేడా లేకుండా అన్ని తెలుగు పాటలు 24 గంటలు ప్రసారం చేసే గ్లోబల్ రేడియో. అంతే కాదు ఏ దేశం నుంచైనా వినొచ్చు ఈ ఏప్ వుంటే. మీరు కూడా download చేసుకుని ఆనందించండి. Android Smartphone aps లో market place కు వెళ్లి search లో "tori" type చేస్తే దొరుకుతుంది. చాల మందికి తెలిసి ఉండొచ్చు దీని గురించి. కాని తెలియని వారు కూడా ఉంటారని ఈ సమాచారం వ్రాయాలనిపించింది.

Disclaimer: This is for your information only. I am not doing any publicity for TORI.

మేళ, తాళాలతో, కరతాళ ధ్వనుల మధ్య సిరి వెన్నెలకు "మా" (మన) సత్కారం

2012-02-10T11:51:00.000-05:00

సిరివెన్నెలకు "మా" (మన) సత్కారం

ప్రసిద్ధ గాయనీ గాయకులచే సిరివెన్నెల పాటల మెడ్లీ

అదీ సిరివెన్నెలంటే!

2012-02-07T12:07:00.000-05:00

"మా" 2012 మ్యూజిక్ అవార్డ్స్ లో సిరివెన్నెల గురించి త్రివిక్రమ్

మంచి పాటలకొక సరి క్రొత్త బ్లాగు

2012-01-31T22:59:00.000-05:00

ఆహ్వానం!

మంచి పాటలకు ఒక క్రొత్త బ్లాగు ప్రారంభించాను.

దాని పేరు "మంచి పాట"

త్వరలో మంచి మంచి పాటలు మీకు అందిస్తాను.

URL: http://vulimirimanchipaata.blogspot.com/

జన్మదిన శుభా కాంక్షలతో వేటూరికి దృశ్య గీతాంజలి

2012-01-29T10:41:00.000-05:00

పుంభావ సరస్వతి, తెలుగు సినీ పదబ్రహ్మ శ్రీ వేటూరి సుందర రామ్మూర్తి గారి 76 వ జన్మదినం ఈ రోజు. శ్రీ వేటూరి గారు ఎన్నో మధురమైన గీతాలను మనకు అందించారు. అందులో భావ గీతాలు, భక్తి గీతాలు, చిలిపి పాటలు, అల్లరి పాటలు, విరహ గీతాలు, విషాద గీతాలు, వినోద గీతాలు, విలాస గీతాలు ఒకటేమిటి, ఆయన కలానికి అందని రసం లేదు. ఎనిమిది సార్లు నంది అవార్డులు, ఒకసారి జాతీయ అవార్డు అందుకున్న శ్రీ వేటూరి వారి గురించి ఎంత వ్రాసినా తక్కువే. శ్రీ వేటూరి గారి జన్మదినం సందర్భంగా రెండు టీవీ ఛానళ్ళు సమర్పించిన వీడియోలను ఇక్కడ పొందుపరుస్తున్నాను.

వనితా టీవీ షోస్

మొదటి భాగం

రెండవ భాగం

మూడవ భాగం

మరొక నివేదిక - టీవి-9

మొదటి భాగం

రెండవ భాగం

ఆడవాళ్ళు అప్పుడూ.. ఇప్పుడూ..

2012-01-27T17:48:00.001-05:00

గణతంత్ర దినోత్సవ శుభాకాంక్షలు

2012-01-26T00:01:00.003-05:00

ఏ దేశమేగినా, ఎందు కాలిడినా

ఏ పీఠమెక్కినా, ఎవ్వరెదురైనా

పొగడరా నీ తల్లి భూమి భారతిని

నిలుపరా నీ జాతి నిండు గౌరవము

- రాయప్రోలు

అందరికీ గణతంత్ర దినోత్సవ శుభాకాంక్షలు

సంక్రాంతి శుభాకాంక్షలు

2012-01-13T18:31:00.001-05:00

పంట చేతికి వచ్చి,

కోతలు, నూర్పులు పూర్తయి

రైతులకు విత్తము, విశ్రాంతి ఇస్తూ

సంక్రాంతి పండుగ వస్తుంది సందడిగ

ఇదే మనకు ఏటా వచ్చే పెద్ద పండగ

తెల్లవారేసరికి వీధిలో భోగి మంటలు

ముంగిట ముత్యాల ముగ్గులు

నడుమ బంతిపూల గొబ్బెమ్మలు

ఎగరేసే రంగు రంగు పతంగులు

కృష్ణార్పణమంటూ తిరిగే హరిదాసులు

అయ్యగారికీ దండం పెట్టు!

అమ్మగారికీ దండం పెట్టు!

అని ఇంటిముందు ఆడించే డూడూ బసవన్నలు

చెప్పలేని ఆనందం

ప్రతి గడపలో, ప్రతి ఎడదలో

మీకు, మీ కుటుంబ సభ్యులు అందరికీ

సంక్రాంతి శుభాకాంక్షలు

సూర్యనారాయణ వులిమిరి

నూతన సంవత్సర శుభాకాంక్షలు

2012-01-01T00:01:00.002-05:00

బ్లాగ్మిత్రులు అందరికీ

నూతన సంవత్సర శుభాకాంక్షలు

సూర్యనారాయణ వులిమిరి

1 జనవరి 2012

ఈ పద్యాన్ని సరిదిద్ది అర్థం చెప్పగలరా?

2011-11-26T16:15:00.000-05:00

బ్లాగరులకు నమస్కారం. నేను ఈ పద్యం యొక్క సాహిత్యం సేకరించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నాను. ఇది "తెనాలి రామకృష్ణ చిత్రంలోనిది. రాయల వారి భువన విజయానికి సహస్ర ఘంటకవి నరసరాజు వచ్చినపుడు అల్లసాని పెద్దన చెప్పిన పద్యమిది. అయితే విని కొంత వరకు వ్రాయ గలిగాను. అందులో తప్పులు దొర్లి ఉండవచ్చు అనుకుంటున్నాను. ఎవరైనా దీనిని సరిదిద్ది వీలయితే అర్ధం చెప్పగలరేమో అని పోస్టు చేస్తున్నాను.

ఈ పద్యం వినడానికి ఈ ఆడియో ఫైలును ఉపయోగించండి.

మరుధృతాతటస్థ శత్రుమండలీగళాంతర

శ్చరన్నరాత్రు కాపగాభి సారికా ధృతాంబుధీ

మరుత్పతిత్ మరుజ్ఝతి క్రమత్పృట కుభుత్వరత్

పృరర్ధరిత్ ప్రవృధయుద్ధ పుంఖితార కార్భటీ

Transliterated text:
marudhRutaataTastha shatrumaMDalIgaLaaMtara
shcharannaraatru kaapagaabhi saarikaa dhRutaaMbudhee
marutpatit marujJati kramatpRuTa kubhutvarat
pRurardharit pravRudhayuddha puMkhitaara kaarbhaTee

ఎప్పుడూ ఒప్పుకోవద్దురా ఓటమి - సిరివెన్నెల స్వర భాస్వరం

2011-11-01T00:30:00.003-04:00

సినీ పరిశ్రమ లో ఎన్నో విడ్డూరాలు జరుగుతుంటాయి. ఎన్నో అతుకులతో తయారైన బొంత సగటు సినిమా. దాని మీద సమకాలీన రాజకీయ ప్రయోజనాలు, సామాజిక పరిస్థితులు, వాటి వాటి ప్రభావాన్ని చూపుతుంటాయి. ముఖ్యంగా పాటల రచయితలకు ఇచ్చే స్వేచ్చ తక్కువ. వాళ్ళు కష్టపడి వ్రాసిన పాటను అనాలోచితంగా నిర్మాతలు, దర్శకులు మార్చేస్తుంటారు. అందులో రచయితకు స్వతంత్రత ఉండదు. తీరా సినిమా పూర్తైనా ఒక్కో సారి సెన్సారు కత్తెరకు బలి అయిపోతుంటాయి. ఒకో సారి సెన్సారు వాళ్లకి అభ్యంతరం అనిపించే పదజాలం గాని, పద ప్రయోగం గాని ఉండక పోయినా ఆ బోర్డు వాళ్ళు వాళ్ళ ఆధిపత్యాన్ని నిరూపించుకోవడం కోసం అర్ధం లేని కత్తిరింపులు చేస్తుంటారు. మొదటి కోవకు చెందిన ఒక సందర్భం సిరివెన్నెల గారికి కూడా తప్పలేదు. అది ఆయన మాటలలోనే విందాం. పట్టుదల అనే చిత్రానికి "ఎప్పుడూ ఒప్పుకోవద్దురా ఓటమి" అనే ఈ పాట సిరివెన్నెల గారు వ్రాసారు. కాని సినిమాకు అనుగుణంగా చేయడానికి దానిలోని సాహిత్యాన్ని రచయితా ఇష్టం తో ప్రసక్తి లేకుండా మార్చారు. ఇదీ మన సినీ పరిశ్రమకున్నతెగులు.

ప. ఎప్పుడూ ఒప్పుకోవద్దురా ఓటమీ

ఎప్పుడూ వదులుకోవద్దురా ఓరిమి

విశ్రమించ వద్దు ఏ క్షణం

విస్మరించ వద్దు నిర్ణయం

అప్పుడే నీ జయం నిశ్చయంరా ||ఎప్పుడూ||

చ. నింగి ఎంత గొప్పదైన రివ్వుమన్న గువ్వపిల్ల రెక్క ముందు తక్కువేనురా

సంద్రమెంత పెద్దదయిన ఈదుతున్న చేప పిల్ల మొప్ప ముందు చిన్నదేనురా

పశ్చిమాన పొంచి ఉండి రవిని మింగు అసురసంధ్య ఒక్కనాడు నెగ్గలేదురా

గుటకపడని అగ్గివుండ సాగరాలనీదుకుంటు తూరుపింట తేలుతుందిరా

నిషా విలాసమెంతసేపురా?

ఉషొదయాన్ని ఎవ్వడాపురా

రగులుతున్న గుండె కూడా అగ్నిగోళమంటిదేనురా ||ఎప్పుడూ||

చ. నొప్పి లేని నిమిషమేది జననమైన మరణమైన జీవితాన అడుగు అడుగునా

నీరసించి నిలిచిపోతె నిమిషమైన నీదికాదు బ్రతుకు అంటె నిత్య ఘర్షణా

దేహముంది ప్రాణముంది నెత్తురుంది సత్తువుంది ఇంతకన్న సైన్యముండునా

ఆశ నీకు అస్త్రమౌను శ్వాస నీకు శస్త్రమౌను ఆశయమ్ము సారధౌనురా

నిరంతరం ప్రయత్నమున్నదా?

నిరాశకే నిరాశ పుట్టదా

ఆయువున్నంతవరకు చావుకూడ నెగ్గలేక గెలుపు చాటురా ||ఎప్పుడూ||

సినిమాలో మార్చిన పాట ఆడియో

అందరికీ దీపావళి శుభాకాంక్షలు

2011-10-25T21:19:00.000-04:00

చీకటి వెలుగుల రంగేళీ జీవితమే ఒక దీపావళి

అందాల ప్రమిదల ఆనంద జ్యోతుల ఆశలు వెలిగించి దీపాలవెల్లి

అందరికీ దీపావళి శుభాకాంక్షలు 2011

సూర్యనారాయణ, పద్మజ, మధూలిక, లాస్య రాజేశ్వరి వులిమిరి

పట్టు తప్పితే..అంతే.. - వారధి లేని సారధులు

2011-10-23T14:56:00.000-04:00

శ్రీకాకుళం జిల్లా లోని మెళియాపుట్టి మండలం చేపర గ్రామంలో ఉన్న కాలువ బడసాగరం. దీనిని దాటడమంటే భవ సాగరాన్ని దాటడం లాంటిది. దీనిపై పిల్లలు చేసే విన్యాసం వార్తలలో వచ్చింది. ఈ వార్తను చదివాక ఒక చిన్న కవిత వ్రాయాలన్న ఆలోచన వచ్చింది "స్వగతం" లో. నా ఆలోచనలకు అక్షర రూపం ఈ ఫోటో కవిత. అంతే.

వారధి లేని సారధులు

బడసాగరమో భవసాగరమో

ఈదలేని విద్యార్ధుల ఈతిబాధలు

ఇద్దరి నుండి అద్దరికి

నిర్భయం ముందిద్దరికి

కర్రల మీద కాదిది గడ సాము

కుర్రల నడిపించే బడిసాము

వేరేది చేయలేని పరిస్థితి

వారిది ఈదలేని వయోస్థితి

చేరాలి ప్రతిదినము బడికి

చేస్తారు కట్టెలపై గారడి

పట్టుతప్పితే అంతే..అనుకోండి

పట్టువదలని పిల్లలు వాళ్ళండి

భావి విద్యా విశారదులు
వారధి లేని సారధులు

వేలాది మంది అభిమానించే 'జాలాది' ఇక లేరు

2011-10-15T21:56:00.000-04:00

జాలాది (1932 - 2011)

సినీ సాహిత్యాభిమానులకు "జాలాది" గా పరిచయమైన శ్రీ జాలాది రాజారావు గారు ఎన్నో మంచి పాటలు వ్రాసారు. జానపద గీతాలు వ్రాయడంలో వారికి వారే సాటి. వారికి ఎంతో పేరు తెచ్చి, ఆయన కీర్తి పతాకాన్ని రెపరెపలాడించి, సినీచరిత్రలో గొప్ప స్థానాన్ని కల్పించిన పాట "ప్రాణం ఖరీదు" కు వ్రాసిన "యాతమేసి తోడినా ఏరు ఎండదు". ఇది నాకు నచ్చిన ఒక గొప్పపాట. తన సహజ జానపద శైలిలో వ్రాసిన ఈ గీతంలోని పదాలు వింటే నిత్య జీవితంలోని నగ్న సత్యాన్ని వింటున్నట్టు ఉంటుంది. జాలాది గారు వ్రాసిన పాటలలో మరికొన్ని ప్రముఖమైనవి - చూరట్టుకు జారుతుంది సిటుక్కు సిటుక్కు వాన చుక్క (పల్లె సీమ), సీతాలు సింగారం (సీతా మా లక్ష్మి), పుణ్య భూమి నా దేశం నమో నమామి (మేజర్ చంద్రకాంత్), ఘల్లు ఘల్లున కాలి గజ్జెలు మ్రోగంగ (చల్ మోహన రంగ) మొదలయినవి. మనందరినీ వదలి అద్దరిని చేరుకున్న శ్రీ జాలాది గారికి అశ్రు నివాళులు. మీరు దూరమైనా మీ జ్ఞాపకాల గీతాలు మా మనసులలో నిలిచి ఉంటాయండి.

చిత్రం: ప్రాణం ఖరీదు

రచన: జాలాది రాజా రావు

సంగీతం: చక్రవర్తి

గానం: బాలు

ప. యాతమేసి తోడినా ఏరు ఎండదు

పొగిలి పొగిలి ఏడ్చినా పొంత నిండదు

దేవుడి గుడిలోనైనా, పూరి గుడిశెలోనైనా

గాలి ఇసిరి కొడితే ఆ దీపముండదు

ఆ దీపముండదు ||యాతమేసి||

చ. పలుపుతాడు మెడకేస్తే పాడియావురా

పసుపుతాడు ముడులేస్తే ఆడదాయెరా

కుడితినీళ్ళు పోసినా, అది పాలు కుడుపుతాది

కడుపుకోత కోసినా, అది మనిసికే జన్మ నిత్తాది

బొడ్డు పేగు తెగిపడ్డ రోజు తలుసుకో

గొడ్డుకాదు ఆడదనే గుణం తెలుసుకో ||యాతమేసి||

చ. అందరూ నడిసొచ్చిన త్రోవ వొక్కటే

చీము నెత్తురులు పారే తూము వొక్కటే

మేడ మిద్దెలో వున్నా సెట్టు నీడ తొంగున్నా

నిదర ముదర పడినాక పాడి వొక్కటే వల్లకాడు వొక్కటే

కూత నేర్చినోళ్ళ కులం కోకిలంటదా

ఆకలేసి అరిసినోళ్ళు కాకులంటదా ||యాతమేసి||

చీకటి గుహలలో వింటున్నానే నా గుండెల చప్పుడు

2011-10-07T00:04:00.000-04:00

అవి నేను తిరుపతి వెటర్నరీ కాలేజిలో మైక్రోబయాలజీ లో పోస్టు గ్రాడ్యువేషన్ చేసే రోజులు. అండర్ గ్రాడ్యువేట్లకు ఉండే గదుల కన్నా, పోస్టు గ్రాడ్యువేట్లకుండే గదులు సౌకర్యంగా ఉండేవి. రూముకి ఇద్దరు మాత్రమె ఉండేవారు. పోస్టు గ్రాడ్యువేట్ల హాస్టలు పేరు "నకుల". అండర్ గ్రాడ్యువేట్ల హాస్టలు పేరు "సహదేవ". ఈ పేర్లు ఎందుకు పెట్టారో తెలుసా! నకుల సహదేవులు గోవుల పోషణ మరియు అశ్వ పోషణ లో నిపుణులు. అంటే వేటరినేరియన్స్ అన్న మాట. అందుకే విరాట రాజు కొలువులో వారి పాత్ర గోరక్షణ మరియు అశ్వ రక్షణ.

సరే ఇక పాయింటుకొస్తే, నేను, మా రూము మేటు కే.వి.ఎల్.నరసింహారావు రూములో చాల తక్కువ మాట్లాడుకొనే వాళ్ళం. కాని మూడో వ్యక్తి వస్తే మాత్రం అయిపోయాడన్నమాటే. అందువల మేమిద్దరం రూంలో వున్నపుడు ఎవరూ రావడానికి సాహసించే వారు కారు. కాని దానికి ఒక ఎక్సెప్షన్ వుంది. మా సహ విద్యార్థి శ్రీనివాస రావు (శ్రీ.రావు) కి తనొక గొప్ప కవినని ఫీలింగు. ఎప్పుడూ తన తాజా తాజా కవితలతో కనిపించిన వాళ్ళనందరినీ వినమని వేధించే వాడు. "ఏయ్! గురూ ఈ రోజు ఒక కొత్త కవిత వ్రాసాను" అని ఉదయాన్నే ప్రత్యక్షమయే వాడు. కొన్నాళ్ళు భరించాం. కాని ఇక లాభం లేదని, ఒకరోజు మెస్సులో రెచ్చిపోవడానికి ప్రయత్నించాగానే, కే.వి.ఎల్. కొంచెం విసుగుతో " ఏంటయా నీ కొత్త కవిత" అనేసరికి శ్రీనివాసరావుకి ఉత్సాహం వచ్చింది. వెంటనే అందుకున్నాడు. "నా ప్రియురాలి నవ్వు లావా క్రేటర్ లా వుంది" అని మొదలు పెట్టేసరికి...

కే.వి.ఎల్. కి వొళ్ళు మండి "ఇదీ ఒక కవితేనా", "అయినా ఈ రోజుల్లో చంద్రముఖి అని కూడా ఎవరూ అనడం లేదు. ఎందుకంటే, నీ ప్రియురాలికి ముఖం నిండా మచ్చలున్నాయా అంటారు. మరలాటిది లావా క్రేటర్ అంటే నిండా గోతులనా అర్థం?" అని తెనాలి రామకృష్ణ లాగ అనేసరికి, శ్రీనివాస రావు కు కోపం వచ్చింది.

శ్రీ.రావు, "కవిత్వం వ్రాయడమంటే అంత సులభం కాదు", "అయితే నేనొక సమస్యా పూరణం ఇస్తాను, పూరించు" అని సవాలు చేసాడు. దానికి కే.వి.ఎల్. "ఓ! నువ్వు పూర్ణం ఇస్తే నే బొబ్బట్లు చేస్తా కవితలతో" అన్నాడు. దానికి శ్రీ.రావు.."చీకటి గుహలలో వింటున్నానే నా గుండెల చప్పుడు" ఇదే సమస్య, పూరించు అన్నాడు. దానికి కే.వి.ఎల్. "ఓస్ అంతేనా! అయితే విను" అని తడుముకోకుండా ఇలా పూరించాడు..

"శ్రీనివాసరావు కవిత్వం వినలేక,

విని చావ లేక, చచ్చి బ్రతకలేక,

అడవిలోకి పారిపోయి, చీకటి గుహల్లో

వింటున్నానే నా గుండెల చప్పుడు"

శ్రీనివాస రావుకి కోపం వచ్చినా, తమాయించుకుని "భలే చెప్పావయ్యా. అసలు నీకు ఇంత కవితా పటిమ ఉందని నాకు తెలియదు. ఏదీ ఆశువుగా ఒక కవిత చెప్పు" అన్నాడు. ఈ సారి కే.వి.ఎల్. ఒక్క క్షణం ఆలోచించి "సరే విను" అని ఇలా అన్నాడు.

"మన భాష తెలుగు,

మనకు కావాలి వెలుగు,

అని నువ్వందుకుంటే కవితా పలుగు,

మేమంతా ఒకటే పరుగు"

అని ముగించగానే మా మెస్సులో అప్పటిదాకా ఈ చోద్యం చూస్తున్న మిగిలిన విద్యార్థులంతా ఒక్కసారి చప్పట్లతో ముంచెత్తారు. కళాశాల కబుర్లు, జ్ఞాపకాలు, ఆనాటి అల్లరి పనులు గుర్తుకు వచ్చినపుడు మళ్ళీ గతంలోకి జారిపోతే బాగుండుననిపిస్తుంది. కాని ఆ మధుర క్షణాలు మళ్ళా రావుగా. అప్పటి అనుభూతులని, అనుభవాలని నెమరు వేసుకుని ముందుకు సాగిపోదాం.

అమెరికా అనుభవాలు: బొమ్మలు చెప్పిన కథ

2011-10-05T23:00:00.001-04:00

దసరా సరదాలలో మన సంస్కృతిని, అభిరుచులని ప్రతిబింబించే ప్రయత్నం బొమ్మలకొలువు. ఇది ముఖ్యంగా దక్షిణాది సంప్రదాయం. ఈ సంవత్సరం మా ఊర్లో (కేరీ, నార్త్ కరోలినా; ర్యాలీకి దగ్గర) బొల్లాప్రగడ లీనా, విజయ్ ల ఇంట్లో బొమ్మల కొలువును సందర్శించాం. లీనా గారు ప్రతి సంవత్సరం బొమ్మల కొలువు పెడతారు. మెట్ల పై బొమ్మలు అమర్చి కొలువు తీర్చుతారు అందరు. వాటికి అనుబంధం గా ఒక్కొక్క ఇంటి వారు తమ తమ ఆలోచనలకు, సృజనాత్మతకు రూపు దిద్ది కొన్ని వెరైటీలు జోడీ చేస్తుంటారు. అయితే ఒక్కో సంవత్సరం ఒక ప్రత్యేకమైన "శీర్షిక" (theme) ను తీసుకుంటుంటారు. క్రింది వీడియో లో బొల్లాప్రగడ దంపతులు మరియు వారి పిల్లలు వాళ్ళ దసరా సరదాలను, వారి అనుభవాలను వివరించారు.

బొల్లాప్రగడ వారి బొమ్మల కొలువు

ఈ సంవత్సరం "కృష్ణుడు" తన శీర్షిక. ఈ థీం కోసం శ్రీ కృష్ణ జననం, వసుదేవుడు బాల కృష్ణుని తో యమునను దాటి గోకులం చేరడం, కృష్ణుడు యశోదా నందనుడై గోకులం లో పెరగడం, కాళీయ మర్దనం, కృష్ణుని అల్లరి పనులు, రాధ తో రాసలీలలు, జలక్రీడలు, గోపికలతో సరస సల్లాపములు, గోవర్ధన గిరి నెత్తడం, కంస వధనం, శ్రీ కృష్ణ నిర్యాణం, వైకుంఠ గమనం మొదలయిన అంశాలన్నీ చాల చక్కగా, పొందికగా అమర్చిన బొమ్మల విన్యాసం మరియు అలంకరణలతో అందంగా తీర్చిదిద్దారు లీనా గారు.

ఈ ప్రాజక్టు కోసం ఇంటిల్లిపాదీ పాలు పంచుకున్నారు. లీనా గారితో పాటు, వారి భర్త శ్రీ విజయ్ గారు, వారి పిల్లలు అందరూ సహకరించి ఈ ప్రాజక్టును దిగ్విజయంగా పూర్తి చేసి శోభాయమానంగా తయారు చేసారు. ఇండియాకు, అమెరికాకు తేడా ఏమిటంటే, అమెరికాలో బొమ్మల కొలువు సంబరంలో ఆడా, మగా, పిల్లలూ అందరినీ ఆహ్వానిస్తారు. అందరికీ ప్రసాదం ఇస్తారు. ఆ విధంగా మాకు ఇలాంటి కార్యక్రమాలు ఉండడం వలన ప్రవాసంలో వున్నాపండుగలు, పేరంటాలు, ప్రదర్శనలు మొదలయినవి చూడటం, వాటిలో పాల్గొనడం వలన చిన్నప్పటి అనుభవాలు, అనుభూతులు నెమరు వేసుకున్టుంటాం.

అందరికీ దసరా శుభాకాంక్షలు

రాలీ, నార్త్ కరోలినాలో గాంధీ జయంతి సందర్భంగా మహాత్మునికి నివాళులు

2011-10-04T18:56:00.002-04:00

అక్టోబరు, 2, 2011, Raleigh, NC. అమెరికా లోని నార్త్ కరోలినాలో రాష్ట్రానికి రాజధాని అయిన ర్యాలీ నగరంలో "Heritage India Association, NC" అధ్వర్యంలో గాంధీజయంతి వేడుకలు ఘనంగా జరిగాయి. గాంధీ స్టేట్యూ ప్రాజెక్టును డా.అరవింద్ షా 2005 లో ప్రారంభించారు. డా. షా నేతృత్వంలో ప్రాజక్టు ప్రెసిడెంటు గా నియమించ బడిన శ్రీమతి యశ్ గార్గ్, వైస్ ప్రెసిడెంట్ హర్ష షా మరియు వివిధ వాణిజ్య సంస్థలు, స్వచ్చంద సేవకులు, స్థానిక "ఎక్స్ ప్లోరిస్" మ్యూజియము వారు కలసి ఈ ప్రాజక్టు ద్వారా చందాల రూపంలో, సౌజన్య రూపంలో నగదు సేకరించి ర్యాలీ నగరం డౌన్ టౌన్లోగల మ్యూజియము ప్రాంగణం లో జాతి పిత మహాత్మా గాంధీ విగ్రహం 2006 లో ప్రతిష్టించారు. ఈ విగ్రహాన్ని భారత దేశంలో తయారు చేయించి, తీసుకు వచ్చే బృహత్తర భారాన్ని శ్రీ వంగూరి ప్రసాద్ గారు (past president of IAFPE-NC Chapter) చేపట్టారు. హెరిటేజ్ ఫౌండేషన్ ఆఫ్ ఇండియా అధ్వర్యంలో నిర్వహించిన ఈ ఉత్సవంలో పలువురు స్థానిక భారతీయులు పాల్గొన్నారు.

ఈ కార్యక్రమంలో తొలుత డా. షా గారు ఈ ప్రాజక్టు పూర్వోత్తరాలు వివరించారు. తదుపరి శ్రీ దేవలపల్లి ప్రకాష్ గారు పరిచయ వాక్యాలు పలికారు. అటు పిమ్మట మహాత్మా గాంధీ విగ్రహానికి ప్రముఖ శాస్త్రవేత్త శ్రీ జగదీశ్ నారాయణ్ గారు పూల మాల వేసి తనకు గాంధీ గారి సిద్ధాంతాలతో గల అనుభవాన్ని వివరించారు. కార్యక్రమానికి హాజరైన ప్రతి వొక్కరూ ముక్త కంఠంతో "రఘుపతి రాఘవ రాజారాం పతిత పావన సీతారాం, ఈశ్వర అల్లా తేరో నామ్, సబ్ కో సన్మతి దే భగవాన్" అని ప్రార్థించారు. తరువాత ఆడిటోరియం లో HSNC కి చెందిన శ్రీమతి సరోజ్ శర్మ గారు జ్యోతిని వెలిగించి సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలను ప్రారంభింప జేజారు. స్థానిక భారతీయ సంతతికి చెందిన రెండవ తరం పిల్లలు నృత్య, గాన కార్యక్రమాలతో సభాసదులను అలరించారు. పలువురు బాల బాలికలు గాంధీ గారి చాయా చిత్ర ప్రదర్శన ఏర్పాటు చేసారు. "గాంధీని పోలిన" (Gandhi look-alike) వస్త్ర ధారణ పోటీలో గెలుపొందిన బాలురకు బహుమతులు పంచి పెట్టారు.

గాంధీ ప్రోజక్టుకు సంబంధించిన కొంత సమాచారాన్నిఈ వెబ్ సైట్ నుండి గ్రహించడమైనది : http://www.apnatriangle.com/Apna-Triangle-Articles/gandhi-statue-rtp
Person interviewing in Gandhi T-Shirt: Suryanarayana Vulimiri
Video is Curtesy of Gowri Goli.

తన కిరణాలతో అద్భుతాలు చేసే అరసవిల్లి దేవుడు

2011-10-03T19:35:00.001-04:00

అరసవిల్లి శ్రీ సూర్య నారాయణ స్వామి వారు

ఆంద్ర ప్రదేశ్ లోని శ్రీకాకుళం సమీపంలో గల అరసవిల్లి పుణ్యక్షేత్రం లో ప్రతి ఏటా రెండు సార్లు ఒక అద్భుతమైన సంఘటన జరుగుతుంది. అదేమిటంటే, సంవత్సరంలో రెండు రోజులలో మాత్రం ప్రభాత భాస్కరుని కిరణాలు నేరుగా ఆలయం ముఖ ద్వారం నుండి ప్రవేశించి స్వామి వారైన ఉషా, చాయా, పద్మినీ సమేత శ్రీ సూర్య నారాయణ స్వామి వారి పాదాలను తాకుతాయి. ఈ ఘట్టం ఉదయం 6.00 నుండి 6.15 మధ్య కేవలం ఒక అయిదు నిముషాలు మాత్రమె వుంటుంది. తదుపరి సూర్య కిరణాలు గర్భ గుడి నుండి నిష్క్రమిస్తాయి. ఈ అద్భుతాన్ని చూడడానికి ఎందఱో స్థానిక భక్తులు, దూర ప్రాంతాల నుండి వచ్చే భక్తులు ఆలయానికి వేకువనే వచ్చి ఈ వింత చూడటానికి ఎదురు చూస్తారు. సుమారు ఏడవ శతాబ్దంలో ఈ కోవెలను సూర్యుని గమనాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకొని నిర్మించడం జరిగింది. ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, మార్చిలో, అక్టోబరు లో వచ్చే ఈ శుభ దినాలు ఉత్తరాయనాన్ని, దక్షిణాయనాన్ని సూచిస్తాయి. ఈ దినం ప్రసరించే సూర్య కిరణాలలో శరీర ఆరోగ్యాన్ని మెరుగు పరచే మహిమ వుందని అందరి భక్తుల నమ్మకం. ఆ విధంగా ప్రత్యక్ష దైవమైన సూర్యుడు తన కిరణాలతో అద్భుతాలు చేస్తూ ప్రాణికోటి కంతటికీ జీవనాధారమౌతున్నాడు.

దిగువన యూ ట్యూబ్ వీడియోలలో నిన్న-మొన్నటి, మరియు ఇంతకు ముందు అరసవిల్లి కోవెలలో తీయబడిన వీడియోలు ఈ అద్భుతాన్ని తెలుపుతాయి.

అక్టోబరు 1, 2011

మార్చ్ 2011

సప్తాశ్వ రథమారూఢమ్ ప్రచండమ్ కశ్యపాత్మజమ్

శ్వేత పద్మధరమ్ దేవమ్ తమ్ సూర్యమ్ ప్రణమామ్యహమ్

For more information on Arasavilli Temple check this link: http://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%85%E0%B0%B0%E0%B0%B8%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%B2%E0%B1%8D%E0%B0%B2%E0%B0%BF

గాంధీ పై భావోద్వేగమైన సిరివెన్నెల గీతం - గుండె లోనుండి గొంతు లోకి

2011-10-02T11:21:00.001-04:00

మహాత్మా గాంధి

రఘుపతి రాఘవ రాజా రామ్ పతిత పావన సీతారామ్

ఈశ్వర అల్లా తేరో నామ్ సబ్ కో సన్మతి దే భగవాన్

సిరివెన్నెల గారి కలానికి ఒక రసం మాత్రమె అన్న హద్దు లేదు. భక్తీ గీతాలు, శాస్త్రీయ సంగీతానికి అనువైన విలక్షణ గీతాలు, ప్రేమ గీతాలు, విరహ గీతాలు, దేశ భక్తి గీతాలు, విప్లవ గీతాలు, ఒకటేమిటి ఏ కోణంలో చూసినా ఆయన ఒక్కో రూపాన్ని చూపిస్తారు మనకు. మహాత్మా గాంధీ పై 'మహాత్మా' చిత్రం కోసం సిరివెన్నెల సీతారామ శాస్త్రి గారు వ్రాసిన ఈ పాట తెలుగు హృదయాలలో కలలాలం నిలిచిపోయే పాట - ఆయన గుండెలోంచి సగటు భారతీయుని హృదయ ప్రతిధ్వని గా..

బాలు గళంలో 'మహాత్మా' చిత్రం' నుండి. అయితే సెన్సార్ కత్తెర ప్రభావం పాటలో ప్రస్ఫుటిస్తుంది. ఇందులో కొంప ములిగిపోయే అంత అభ్యంతరం ఏమిటో? ఇందిరమ్మను తొలగించి 'కొంతమంది' అని మార్చినట్లున్నారు. ఇదీ మనకుండే స్వేచ్చ. ఈ పాట చిత్రీకరణ చాల బాగా చేసారు ఈ చిత్రంలో. ఏవో పాత జ్ఞాపకాలు గుర్తుకు వచ్చి కంట నీరు పెట్టిస్తుండీ చరమాంకం.

చిత్రం: మహాత్మ (2009)

రచన: సిరివెన్నెల

గానం: ఎస్.పి. బాలసుబ్రమణ్యం

సంగీతం: విజయ్ ఎంతోనీ

సాకీ: రఘుపతి రాఘవ రాజా రామ్, పతిత పావన సీతారామ్

ఈశ్వర అల్లా తెరో నామ్, సబ్ కో సన్మతి దే భగవాన్

చ: కొంతమంది (ఇందిరమ్మ) ఇంటి పేరు కాదుర గాంధి

ఊరికొక్క వీధి పేరు కాదుర గాంధి (2)

కరన్సీ నోటు మీద, ఇలా నడి రోడ్డు మీద

మనం చూస్థున్న బొమ్మ కాదుర గాంధి

భరతమాత తల రాతను మార్చిన విధాతరా గాంధి

తర తరాల యమ యాతన తీర్చిన వరదాతరా గాంధి

ఇందిరమ్మ ఇంటి పేరు కాదుర గాంధి

ఊరికొక్క వీధి పేరు కాదుర గాంధి

చ: రామ నామమే తలపంతా, ప్రేమ ధామమే మనసంతా

ఆ శ్రమ దీక్షా స్వతంత్ర కాంక్షా

ఆకృతి దాల్చిన అవదూత, అపురూపం ఆ చరిత

కర్మ యోగమే జన్మంతా, ధర్మ క్షెత్రమే బ్రతుకంతా

సంభవామి అని ప్రకటించిన అలనాటి కృష్ణ భగవద్గీత

ఈ బోసి నోటి తాతా

మనలాగే ఓ తల్లి కన్న మామూలు మనిషి కదరా గాంధి

మహత్ముడంటూ మన్నన పొందే స్థాయికి పెంచద ఆయన స్పూర్తి

సత్యాహింసల మార్గ (స్వర్ణ) జ్యోతి, నవ శకానికే నాంది

ఇందిరమ్మ ఇంటి పేరు కాదుర గాంధి

ఊరికొక్క వీధి పేరు కాదుర గాంధి

చ: గుప్పెడు ఉప్పును పోగేసి, నిప్పుల ఉప్పెనగా చేసి

దండి యాత్రనే దండ యాత్రగా ముందుకు నడిపిన అధినేత

సిసలైన జగజ్జేత ...

చరఖా యంత్రం చూపించి, స్వదేశి సూత్రం నేర్పించి

నూలు పోగుతో మదపుటేనుగుల బంధించాడుర జాతిపిత

సంకల్ప బలం చేత..

సూర్యుడస్తమించని రాజ్యానికి పడమర దారిని చూపిన కాంతి

తూరుపు తెల్లారని నడిరాత్రికి స్వేఛ్చా భానుడి ప్రభాత కాంతి

పదవులు కోరని పావన మూర్తి, హృదయాలేలిన చక్రవర్తి

ఇలాంతి నరుడొకడిలాతలంపై నడయాడిన ఈనాటి సంగతి

నమ్మరానిదని నమ్మకముండే ముందు తరాలకి చెప్పండి

సర్వ జన హితం నా మతం

అంటరాని తనాన్ని అంతః కలహాలన్ని అంతం చేసేందుకే

నా ఆయువంతా అంకితం, హే రామ్

మహాత్మునికి అశ్రు నివాళులతో

జై హింద్!

అక్కినేనికి ఎక్కలేని శిఖరాలు లేవు

2011-09-20T00:02:00.004-04:00

శ్రీ అక్కినేని నాగేశ్వర రావు

జన్మదిన శుభాకాంక్షలు

ఎక్కడో వెంకట రాఘవ పురంలో పుట్టి,

అక్కడే ఎన్నో వీధి నాటకాలు వేసి,

ఒక్కడే ఇల్లు వదలి చెన్న పట్నం చేరి,

ఎక్కిన వెండి తెరపై మొదట ఆడవేషం కట్టి,

చక్కని ఎన్నో పాత్రలకు జీవం పోసి,

భక్తుడిగా, బడిపంతులుగా,

బ్రహ్మచారిగా, బుద్ధిమంతుడుగా,

జడ్జిగా, న్యాయవాదిగా,

నాయకుడుగా, నారదుడుగా,

ప్రేమికుడిగా, భగ్న ప్రేమికుడిగా,

రాముడిగా, అభిమన్యుడిగా,

సుపుత్రుడుగా, దత్త పుత్రుడుగా,

పల్లెటూరి బావగా, దసరా బుల్లోడుగా,

బహుదూరపు బాటసారిగా
సీతారామ జననంలో రాముడిగ పుట్టి
మరల సీతారామయ్య గా మధ్యలో వచ్చి
ఇపుడు శ్రీ రామరాజ్యంలో వాల్మీకియై
రాముని వదలని రామదాసుగా, వెరసి

జానపద, సాంఘిక, పౌరాణిక చిత్రాల

నాయకునిగా నటించి,

నటనను నిర్వచించి

నటనలో నైపుణ్యం చొప్పించి,

వైవిధ్యమైన పాత్రలలో జీవించి,

క్రమ శిక్షణతో అసాధ్యమైనది

లేదన్న ఆదర్శం నిలబెట్టి,

తన జీవితమొక ఉదాహరణని చూపెట్టి,

పద్మశ్రీ, పద్మభూషణ్, పద్మ విభూషణ్,

దాదా సాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు వంటి

ఎన్నో పురస్కారాలు పొంది,

మొక్కవోని దీక్షతో ఎదిగి, పేరు తెచ్చుకుని

తెలుగువారిని అలరించిన కలైమామణి

అక్కినేనికి ఎక్కలేని శిఖరాలు లేవు.

శ్రీ అక్కినేని నాగేశ్వర రావు గారికి 88వ జన్మదిన శుభాకాంక్షలు.

ఓనమాలు దిద్దించిన ఒజ్జకు ప్రణామములు

2011-09-05T12:18:00.004-04:00

డా. సర్వేపల్లి రాధా కృష్ణన్

మనకు జన్మనిచ్చిన తల్లిదండ్రులకు, మనకు విద్యనొసగిన గురువుకు మనం ఎంతో ఋణపడి ఉన్నాం. అందుకే "మాతృ దేవో భవ! పితృ దేవో భవ! ఆచార్య దేవో దేవో భవ!" అన్నారు. ఒక విధంగా ప్రతి వ్యక్తికీ తల్లి తొలి గురువు, తరువాత తండ్రి. అయితే మనకు చదువు చెప్పి, సంస్కారాన్ని నేర్పిన గురువు మన జీవితంలో చాల ప్రముఖ పాత్ర వహిస్తాడు / వహిస్తుంది. సృష్టికర్త అయిన బ్రహ్మలా జ్ఞాన బీజాలు నాటి మనలో సృజనాత్మకు నారు పోసి, స్థితికారుడైన విష్ణువులా మనలో మొలకెత్తిన జ్ఞానమనే అంకురాలను శ్రద్ధాసక్తులనే నీరు పోసి పెంపుజేసి, లయకారుడైన శివునిలా విద్యా వృక్షానికి పట్టిన అజ్ఞానమనే చీడను నాశనము చేసి సంస్కరించినందుకు అతనిని / ఆమెను గురుర్ బ్రహ్మ, గురుర్ విష్ణుః, గురుదేవో మహేశ్వరః అంటూ, సాక్షాత్తు పరబ్రహ్మ అయిన ఆ గురువుకు నమస్కరిస్తాము. అటువంటి గురువులను పూజించవలసిన ఈ రోజు ఉపాధ్యాయుల లేదా అధ్యాపకుల రోజు (Teachers Day).

ఉపాధ్యాయుల రోజు అనగానే మనకు గుర్తొచ్చేది శ్రీ సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ గారు (1988-1975). ఈయన పేరు చూస్తె "తెలుగు వారా? తమిళులా?" అన్న సందేహం కలుగుతుంది కదా. నిజమే, దానికి కారణం లేక పోలేదు. వీరు తమిళ దేశంలో పుట్టిన తెలుగువారు. రాధా కృష్ణన్ గారు మదరాసుకు దగ్గర తిరుత్తణిలో సెప్టెంబరు 5 న, అంటే ఈ రోజే ఒక తెలుగు బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో పుట్టారు. ఆర్ధిక పరిస్థితుల కారణంగా, తన నిర్ణయం తో ప్రమేయం లేకుండా, తన కజిన్ ఇచ్చిన సెకండ్ హేండు ఫిలాసఫీ పస్తకాలు ఆయన భవిష్యత్తును నిర్ణయించాయి. అందువలన ఆయన ఫిలాసఫీ లో పట్టా తీసుకున్నారు. అయితే ఫిలాసఫీ సబ్జక్టు ఆయనను ఎంతో ఉత్తేజితులను చేసింది. ప్రాక్-పశ్చిమాల ఫిలాసఫీ మీద ఎన్నో వ్యాసాలూ, వ్యాఖ్యానాలు, భాష్యాలు వ్రాసారు. మచిలీపట్నం జాతీయ కళాశాలలో కొంత కాలం అధ్యాపకునిగా పని చేశారు. బోధకునిగా, అధ్యాపకునిగా, వైస్ ఛాన్సలర్ గా (ఆంధ్రా మరియు మైసూర్ యూనివర్సిటి), భారత దేశానికి ప్రథమ ఉప రాష్ట్రపతి గా (1952-62), ద్వితీయ రాష్ట్రపతి గా (1962-67) ఆయన ఎదగని ఎత్తులు లేవు, వారిలోని అధ్యాపకునికి నిర్ణయించవలసిన ఎల్లలు లేవు. వీరికి గల పురస్కారాలు 'నైట్ హుడ్' (కింగ్ జార్జ్ V చే), 'భారత రత్న', మరియు 'ఆర్డర్ ఆఫ్ మెరిట్'.

శ్రీ రాధా కృష్ణన్ గారు రాష్ట్రపతి గా ఎన్నికైనపుడు ఆయన శిష్యులు, స్నేహితులు ఆయన జన్మదినాన్ని ప్రతి ఏటా జరుపు కోవడానికి అనుమతించమని ఆయనను అడిగారట. అప్పుడాయన, "నా పుట్టిన రోజుగా కాదు, దీనిని ఉపాధ్యాయుల దినోత్సవం గా జరుపుకోవడం నాకు సంతోషము, గర్వ కారణము" అని అన్నారట. అప్పటి నుండీ, సెప్టెంబరు 5 వ తేదీని "అధ్యాపకుల దినోత్సవము" లేక" టీచర్స్ డే" గా మనము జరుపు కుంటున్నాము.

"విద్య లేనివాడు వింత పశువు" అన్నారు. అందువలన మనకు ఓనమాలు దిద్దించి, చదువు నేర్పించి, మనలను సంస్కారవంతులైన మనుషులుగా తీర్చి దిద్దిన గురువులను గుర్తించడం, వారిని స్మరించడం, సేవచేయడం మన కర్తవ్యం. వారికి మనమెంతో ఋణపడి ఉన్నాం. మనం ప్రతి రోజూ ఏదో ఒక కొత్త విషయాన్ని నేర్చుకుంటుంటాం. ఇది జీవితమంతా కొనసాగుతుంటుంది. అందువలన మనం నిరంతర జ్ఞానాన్వేషులం. బ్రతికినంత కాలం విద్యార్థులం.

సాటి విద్యార్థులు అందరికీ "అధ్యాపక దినోత్సవ శుభాకాంక్షలు".

అస్మద్ గురుభ్యోన్నమః

పదివేల చూపుల స్నేహమయము, అదివో అల్లదివో బ్లాగుల వాసము

2011-09-04T10:02:00.001-04:00

పదివేల

బ్లాగ్-వీక్షకులకు, మిత్రులకు కృతజ్ఞతలు

నేను బ్లాగు ప్రపంచంలో అడుగు పెట్టి ఏడాది ఇంకా పూర్తి కాలేదు. పదివేల మంది రస హృదయులు నాబ్లాగ్ ను వీక్షించారు. మీ అందరి సహకారం, స్నేహ స్పర్శ నాకెంతో స్ఫూర్తిని, ఆనందాన్ని ఇచ్చాయి. మీ అందరి సావాసం నాకు బ్లాగు నివాసం అయ్యింది. అందుకే అనిపిస్తుంది "పదివేల చూపుల స్నేహమయము, అదివో అల్లదివో బ్లాగుల వాసము". నా స్నేహితులు కూడా ఒకోసారి అంటుంటారు. "ఏంటండీ! మిమ్మల్ని చూసి చాల రోజులయింది. అన్నట్లు బ్లాగుల్లో పడ్డారటగా!" అని. అది చురకో, లేక మెచ్చుకోలో తెలియదు. అదేదో రేసుల్లోనో, పేకాటలోనో పడ్డట్లు. అఫ్కోర్స్! ఇది కూడా అలాంటిదే. కొందరు దీన్ని వ్యాపకం అంటే కొందరు వ్యసనం అనొచ్చు. కాని ఒకటి మాత్రం నిజం. బ్లాగులు వ్రాయడం ఒక దిన (వార) చర్య అయిపోయింది.

అంతరంగంలో అటునిటు దొర్లుతున్న ఆలోచనలను, స్వీయ అనుభవాలను అవగతం చేయడానికి ప్రారంభించాను నా మొదటి బ్లాగు "స్వగతం". ఎందఱో పరిచిత మిత్రులు పలకరించారు, అపరిచితులైన రసజ్ఞులు మిత్రులైనారు. వారందరూ తమ హార్దిక స్పందన-ప్రతి స్పందనలతో సలహాలు, విమర్శలు, ఆశీస్సులు అందించారు. ఎన్నో క్రొత్త విషయాలు తెలిసాయి. ఇంకా తెలుసుకోవలసినవి చాల ఉన్నాయని తెలిసింది. ఇది ఒక అపురూపమైన చిరు ప్రారంభం. అయితే "బ్లాగించిన దానికి సంతృప్తిని పొంది అదే విజయమనుకుంటే పొరపాటోయి" (క్షమించండి శ్రీశ్రీ గారు) అని నేనను కుంటాను. ఈ విధమైన ఆరోగ్యకరమైన పరంపర ఇలాగే కొనసాగాలని, కొనసాగుతుందని, దానికి మీ వంటి మంచి మిత్రుల సహాయ-సహకారాలైతేనేమి, అండ-దండలైతేనేమి కలకాలం ఉండాలని ఆకాంక్షిస్తూ...

ప్రవాసంలో నివాసి

సూర్య నారాయణ వులిమిరి

అమర గాయకుడు ఘంటసాల గారిపై కొత్త బ్లాగు

2011-08-31T22:33:00.000-04:00

అందరికీ వినాయక చవితి శుభాకాంక్షలు

"స్వగతం"

ఈ పర్వ దినాన నా అభిమాన గాయకుడు ఘంటసాల గారిపై ఒక బ్లాగు ప్రారంభిస్తున్నాను. దిగువ లింకులో చూడగలరు.

http://vulimirighantasala.blogspot.com

జన గణమన పూర్తి గీతం - 39 మంది ప్రముఖ గాయనీ గాయకుల గళాలలో

2011-08-20T00:05:00.005-04:00

ఇదేమిటి స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం అయిన నాలుగు రోజులకు గుర్తొచ్చిందా ఈ శీర్షికపై బ్లాగు వ్రాయడానికి అనుకోవచ్చు. కాని ఇప్పుడే ఈ గీతం గురించి తెలిసింది. అందరికి తెలుసు మన జాతీయ గీతమైన "జనగణమన అధినాయక జయహే! భారత భాగ్య విధాత!" రచించినది విశ్వకవి, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత శ్రీ రవీంద్ర నాథ్ టాగోర్ (1861-1941) అని. అయితే ఆయన వ్రాసిన ఈ గీతం లో అయిదు చరణాలు ఉండగా కొన్ని రాజకీయ కారణాల వలన కేవలం ఒకే చరణాన్ని మాత్రమె మన జాతీయ గీతం లో చేర్చడం జరిగింది. మరొక విషయం ఏమిటంటే ఈ గీతానికి బాణీ కూర్చడం తెలుగు నేలపై జరిగింది, అది శ్రీ టాగోర్ గారు మదన పల్లె సందర్శించిన తరుణంలో.

ప్రస్తుతం శ్రీ టాగోర్ 150 వ జన్మ దినం సందర్భంగా ఆయన వ్రాసిన ఈ గీతం భారతమాత ముద్దు బిడ్డలయిన 39 మంది కళాకారులు, ఎక్కువగా గాయనీ గాయకులూ, కొద్ది మంది వాద్య సంగీతజ్ఞులు పాల్గొన్న ఈ వీడియో ఆగస్ట్ 12, 2011 న, అంటే స్వాతంత్ర్య దినోత్సవానికి మూడు రోజుల ముందు "జయ హే! " అన్న పేరుతో "Times of India" విడుదల చేసింది. చరణాల మధ్య ఆంగ్ల వ్యాఖ్యానం ఆయా చరణాల అర్ధాన్ని వివరిస్తూ చక్కగా వుంది. ప్రతి ఒక్కరు తప్పని సరిగా చూడవలసిన రికార్డింగు ఇది. ఈ గీతం మౌలికంగా వంగ భాషలో వ్రాయగా (ఎక్కువ సంస్కృత పదాలున్నాయి), సాహిత్యాన్ని 'వికి పీడియా' నుండి సేకరించి వీలయినంత విని పదాలను సరిదిద్దాను. కాని కొన్నిసవరణలు ఉంటే సూచించగలరు. ఈ గీతం ఇన్ని గళాలలో వింటుంటే ఒళ్ళు ఆనందంతో పులకరించింది. ఏదో తెలియని మధురానుభూతి కలిగింది. ఇప్పుడున్న అన్ని సమస్యలు మరచి పోయి అంతా సామరస్యం తో ఆలోచిస్తే అందులో ఎంత హాయి ఉంటుందో తెలుస్తుంది. ఆ ఆశాభావంతో ఈ గీతం వినండి.

గాయనీ గాయకులు, వాద్య విద్వాంసులు: కవితా కృష్ణమూర్తి, ఉస్తాద్ గులామ్ ముస్తఫా ఖాన్, గిరిజా దేవి, ఉషా ఉతుప్, హరిహరన్, అల్కా యాజ్ఞిక్, సురేష్ వడేకర్, పండిత్ జస్‍రాజ్, సునిధి చౌహాన్, కైలాశ్ ఖేర్, రేఖా భరద్వాజ్, రూప్ కుమార్ రథోడ్, సునాలి రథోడ్, సౌమ్యొజిత్ దాస్, సౌరెంద్రొ మల్లిక్, పండిత్ శివ్ కుమార్ శర్మ, చిత్ర, జగ్‍జీత్ సింగ్, నిత్యశ్రీ మహదేవన్, శ్రీనివాస్, పి. సుశీల, సోను నిగమ్, పండిత్ విశ్వ్ మోహన్ భట్, పండిత్ అజొయ్ చక్రబర్తి, రిచా శర్మ, మహలక్ష్మి అయ్యర్, శంకర్ మహదేవన్, డా. మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ, డా. ఎల్. సుబ్రహ్మణ్యమ్, అంబి సుబ్రహ్మణ్యమ్, పండిత్ హరిప్రసాద్ చౌరాసియా, సాధనా సర్‍గమ్, జావేద్ ఆలి, లెస్లే లెవిస్, లక్ష్మణ్ దాస్ బౌల్, లోపాముద్ర మిత్ర, శ్రీకాంత్ ఆచార్య, శ్రాబణి సేన్, షాన్. (పేర్లు వీడియోలో కళాకారులు కనిపించే వరుస క్రమంలో)

సంపూర్ణ జాతీయ గీతం

జయ హే! జయ హే! జయ హే! జయ హే! జయ హే! జయ హే! జయ హే!

చ1. జనగణమన అధినాయక జయ హే! భారత భాగ్య విధాతా

పంజాబ్, సింధు, గుజరాత, మరాఠా, ద్రావిడ, ఉత్కళ, వంగా

వింధ్య హిమాచల యమునా గంగా, ఉచ్ఛల జలధి తరంగా

తవ శుభనామే జాగే, తవ శుభ ఆశిష మాగే

గాహే తవ జయ గాథా

జనగణ మంగళదాయక జయ హే! భారత భాగ్య విధాతా

జయ హే! జయ హే! జయ హే! జయ జయ జయ, జయ హే!

చ2. అహరహ తవ ఆహ్‍బాన్ ప్రచారిత, శుని తవ ఉదార వాని(ణి)

హిందు, బౌద్ధ్, శిఖ్, జైన్, పారశిక్, ముసల్మాన్, క్రిస్తాని

పూరబ్ పశ్చిమ ఆశే, తవ సింఘాసన పాశే

ప్రేమ్ హార్ హొయె గాథా

జనగణ ఐక్య విధాయక జయ హే! భారత భాగ్య విధాతా

జయ హే! జయ హే! జయ హే! జయ జయ జయ, జయ హే!

చ3. పతన అభ్యుద్దయ్ బన్ధుర్ పంథా, యుగ్ యుగ్ ధావిత యాత్రి

హే చిరొ సారొథి, తవ రథ్ చక్రే, ముఖరిత పథ్ దిన్ రాత్రి

దారుణ విప్లవ మాఝే, తవ శంఖధ్వని బాజే

సంకట దుఃఖ త్రాతా

జనగణ పథ్ పరిచాయక జయ హే! భారత భాగ్య విధాతా

జయ హే! జయ హే! జయ హే! జయ జయ జయ, జయ హే!

చ4. ఘోర తిమిర్ ఘన నిబీడ నిశీథే, పీడిత మూర్చిత దేశే

జాగృత ఛిల తవ అవిచల మంగళ, నత నయనే అనిమేషే

దుస్స్వప్నే ఆటంకే, రక్షా కరిలే అంకే

స్నేహమయి తుమి మాథా

జనగణ దుఃఖ త్రయకా జయ హే! భారత భాగ్య విధాతా

జయ హే! జయ హే! జయ హే! జయ జయ జయ, జయ హే!

చ5. రాత్రి ప్రభాతిలా ఉదిల రవిఛావి, పూర్వ ఉదయగిరి భాలే

గాహే విహంగమ్ పుణ్య సమిరన్, నవ జీవన రస్ ఢాలే

తవ కరుణారుణ రాగే, నిద్రిత భారత జాగే

తవ చరణె నత మాథా

జయ జయ జయ హే! జయ రాజెశ్వర్, భారత భాగ్య విధాతా

జయహే! జయహే! జయహే! జయ జయ జయ జయహే!

జైహింద్

అర్ధ శతాబ్దపు అజ్ఞానాన్ని స్వతంత్రమందామా! - అదీ సిరివెన్నెలంటే !!

2011-08-14T18:15:00.003-04:00

భారత మాత 1947 ఆగస్టు పదిహేను అర్ధరాత్రి దాస్య శృంఖలాల నుండి విముక్తురాలు అయ్యింది. ప్రజలంతా సంబర పడ్డారు. అయితే స్వరాజ్యం రావడంతో మన కర్తవ్యం పూర్తి కాలేదు, అసలు ప్రగతి అంతా ముందుంది అని, "స్వాతంత్ర్యం వచ్చెననీ సభలే చేసి సంబర పడగానే సరిపోదోయి, సాధించిన దానికి సంతృప్తిని పొంది అదే విజయమనుకుంటే పొరపాటోయి" అని అలనాడు తన పెన్నుతో మన వెన్ను తట్టి హెచ్చరించారు మహాకవి శ్రీశ్రీ.

తరువాత స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన అయిదు పదులకు దేశ రాజకీయ వాతావరణం లో చాల మార్పులు వచ్చాయి. కాని సగటు మనిషి జీవితంలో మార్పు రాలేదు. ఇంతలో నక్సలిజం రాజుకుంది. ఆ నేపథ్యంలో విడుదలయిన చిత్రం "సిందూరం". 'కృష్ణ వంశీ' దర్శకత్వంలో విడుదలయిన ఈ చిత్రం రాష్ట్ర ప్రభుత్వ నంది అవార్డ్ ను, మరియు ఫిలిం ఫేర్ అవార్డును గెలుచుకుంది. ఈచిత్రంలో ఒక మరపురాని గీతం వ్రాసినది శ్రీ సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి గారు. వారి కలం, కత్తి కన్నా పదునైనదని నిరూపించిన గీతం ఇది. నిజానికి చిత్ర నిర్మాణం పూర్తయి, ప్రీవ్యూ చూసి బయటకు వచ్చిన తరువాత కలిగిన స్పందన తో అప్పటికప్పుడు శాస్త్రి గారి కలం-గళం నుండి పెల్లుబికిన కవితావేశం ఈ గీతం అని కృష్ణవంశీ గారి మాటలలో తెలిసింది.

ప్రస్తుతం మనకు స్వాతంత్ర్యం వచ్చి ఆరు పదులు పైబడింది.అయినా సగటు రాజకీయ వాతావరణంలో మార్పు ఏ మాత్రంలేదు. కాకపోతే, మార్పుకోసం దశాబ్దానికొక కొత్త అలజడి, ఒక కొత్త ఉన్మాదం, వెరసి ఇదీ మన ప్రగతి గతి. వాస్తవానికొస్తే, ఈ పాట వింటుంటే ఏదో తెలియని బాధ కలుగుతుంది. మనసులో ఆశావాదం నిండి వున్నా ఒక్కోసారి నైరాశ్యం ఆధిపత్యం కోసం ప్రయత్నిస్తుంటుంది. సిరివెన్నెల గారు తన పాటలో పలుకులో ఆ ఆవేదనను సాధారణ పదాలతో చక్కగా, స్పష్టంగా వ్యక్తం చేసారు. దిగువన కృష్ణ వంశీ గారి ముందు మాట, సిరివెన్నెల గారితో ఇంటర్ వ్యూ, ఈ పాట సాహిత్యం పొందు పరస్తున్నాను. పాట పాడినది మరెవరో కాదు, బహుగళ గానగంధర్వుడు బాలు.

వీడియోలో మొత్తం పాట దొరకలేదు. పూర్తి పాటను (మూడు చరణాలు) క్రింది ఆడియో లింకులో వినవచ్చును.

ప. అర్ధ శతాబ్దపు అజ్ఞానాన్ని స్వతంత్రమందామా! స్వర్ణోత్సవాలు చేద్దామా!
ఆత్మ వినాశపు అరాచకాన్ని స్వరాజ్యమందామా! దానికి సలాము చేద్దామా!

    శాంతి కపోతపు కుత్తుక తెంచి తెచ్చిన బహుమానం ఈ రక్తపు సిందూరం
    నీ పాపిటలో భక్తిగ దిద్దిన ప్రజలను చూడమ్మా! ఓ! పవిత్ర భారతమా!
     అర్ధ శతాబ్దపు అజ్ఞానాన్ని స్వతంత్రమందామా స్వర్ణోత్సవాలు చేద్దామా
    నిత్యం కొట్టుకు చచ్చే జనాల స్వేచ్చను చూద్దామా! దాన్నేస్వరాజ్యమందామా!

చ. కులాల కోసం గుంపులు కడుతూ, మతాల కోసం మంటలు పెడుతూ

ఎక్కడలేని తెగువను చూపి తగువుకి లేస్తారే, జనాలు తలలర్పిస్తారే

సమూహక్షేమం పట్టని స్వార్థపు ఇరుకుతనంలో ముడుచుకు పోతూ
మొత్తం దేశం తగలడుతోందని నిజం తెలుసుకోరే, తెలిసి భుజం కలిపి రారే

అలాంటి జనాల తరఫున ఎవరో ఎందుకు పోరాడాలి? పోరి, ఏమిటి సాధించాలి?

ఎవ్వరికోసం ఎవరు ఎవరితో సాగించే సమరం ఈ చిచ్చుల సిందూరం

    జవాబు చెప్పే బాధ్యత మరచిన జనాల భారతమా! ఓ అనాథ భారతమా!
    అర్ధ శతాబ్దపు అజ్ఞానాన్ని స్వతంత్రమందామా! స్వర్ణోత్సవాలు చేద్దామా!
     ఆత్మవినాశపు అరాజకాన్ని స్వరాజ్యమందామా! దానికి సలాము చేద్దామా!

చ. అన్యాయాన్ని సహించని శౌర్యం, దౌర్జన్యాన్ని దహించే ధైర్యం

కారడవులలో క్రూర మృగంలా దాక్కుని ఉండాలా! వెలుగుని తప్పుకు తిరగాలా!

శత్రువుతో పోరాడే సైన్యం, శాంతిని కాపాడే కర్తవ్యం

స్వజాతి వీరులనణచే విధిలో సవాలు చెయ్యాలా! అన్నల చేతిలో చావాలా!

తనలో ధైర్యం అడవికి ఇచ్చి, తన ధర్మం చట్టానికి ఇచ్చి

ఆ కలహం చూస్తూ సంఘం శిలలా నిలుచుంటే

     నడిచే శవాల సిగలో తురిమిన నెత్తుటి మందారం, ఈ సంధ్యా సిందూరం
     వేకువ వైపా, చీకటి లోకా ఎటు నడిపేవమ్మా! గతి తోచని భారతమా!
     అర్ధ శతాబ్దపు అజ్ఞానాన్ని స్వతంత్రమందామా! స్వర్ణోత్సవాలు చేద్దామా!
     యుద్ధ నినాదపు అరాజకాన్ని స్వరాజ్యమందామా! దాన్ని సవాలు చేద్దామా!

చ. తన తలరాతను తనే రాయగల అవకాశాన్నే వదులుకొని
     తనలో భీతిని తన అవినీతిని తన ప్రతినిధులుగ ఎన్నుకుని
     ప్రజాస్వామ్యమని తలిచే జాతిని ప్రశ్నించడమే మానుకొని
     కళ్ళు వున్న ఈ కబోది జాతిని నడిపిస్తుందట ఆవేశం
     ఆ హక్కేదో తనకే ఉందని శాసిస్తుందట అధికారం
     కృష్ణుడు లేని కురుక్షేత్రముగ సాగే ఈ ఘోరం చితి మంటల సిందూరం
     చూస్తూ ఇంకా నిదురిస్తావా విశాల భారతమా! ఓ విషాద భారతమా

     అర్ధ శతాబ్దపు అజ్ఞానాన్ని స్వతంత్రమందామా స్వర్ణోత్సవాలు చేద్దామా
     ఆత్మవినాశపు అరాజకాన్ని స్వరాజ్యమందామా! దానికి సలాము చేద్దామా!
    శాంతి కపోతపు కుత్తుక తెంచి తెచ్చిన బహుమానం ఈ రక్తపు సిందూరం
    నీ పాపిటలో భక్తిగ దిద్దిన ప్రజలను చూడమ్మా! ఓ! పవిత్ర భారతమా!
     అర్ధ శతాబ్దపు అజ్ఞానాన్ని స్వతంత్రమందామా స్వర్ణోత్సవాలు చేద్దామా
    నిత్యం కొట్టుకు చచ్చే జనాల స్వేచ్చను చూద్దామా! దాన్నేస్వరాజ్యమందామా!

ఎప్పటికైనా మార్పు వస్తుందని ఆశిద్దాం!

అందరికీ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ శుభాకాంక్షలు.

*యూ ట్యూబ్ లో దొరికిన వీడియో (divyakshar.blgospot) శ్రీ లోకేష్ గారిదని గ్రహించాను. వారి "మధుర గీతాలు" బ్లాగులో మరిన్ని పాటలున్నాయి. వారు నాకు తెలియక పోయినా, వారి వీడియో క్లిప్ వాడుకున్నందుకు క్షమించగలరు.

బ్లాగులను సులభంగా PDF files గా download చేసుకోండి

2011-08-13T12:23:00.007-04:00

బ్లాగులు వ్రాయడం చాల మందికి సరదా. కొందరికి హాబీ. మనకు తెలిసిన ఎన్నో విషయాలను బాహ్య ప్రపంచానికి తెలియ జెప్పవచ్చును. మనకు తెలియని విషయాలను వివిధ బ్లాగుల నుండి గ్రహించ వచ్చును. అయితే బ్లాగులను host చేసే సంస్థ గాని server గాని బాగా ఉన్నంత వరకు మనము వ్రాసిన టపాలు భద్రంగా ఉంటాయి. ఒక్కోసారి అకారణంగా ఇబ్బందులు రావడం వలన మన టపాలు, బ్లాగులు, వెరసి మనము కష్టపడి తెల్ల కాగితం పై తేట తెల్లం చేసి వ్రాసిన ఆలోచనలు, రచనలు గల్లంతు అయ్యే అవకాశం వుంది. మన టపాలను archive చేసుకోవడం చాల అవసరం.

నేను ఈ మధ్య ఒక web site లో 'ఉచితంగా బ్లాగులను PDF files గా convert చేసే application" చూసాను. ఇది చాల సదుపాయంగా వుంది. ఇలాంటివి చాల tools ఉన్నాయనుకోండి. నాకు నచ్చినది ఈ site:www.printfriendly.com. ఈ సైట్ లో మన బ్లాగులో ఈ tool ని ఎలా install చేసుకోవాలో చక్కగా, సులభంగా వివరించారు. దానిని నా బ్లాగులు అన్నింటిలో install చేశాను. దీని ఇంకొక ఉపయోగం ఏమిటంటే మన స్నేహితులకు, బంధువులకు మన రచనలను సులువుగా download చేసుకునే అవకాశం వుంది. మీ రచనలు భద్ర పరచుకోవచ్చు కూడా.

Here are my blogs with PDF facility:
Telugu Blogs:
"స్వగతం" (Svagatam) at www.vulimiri.blogspot.com
"సాయి వాణి" (Sai Vani) at www.saivanisv.blogspot.com
"భక్తి"(Bhakti) at www.vulimiribhakti.blogspot.com

English Blogs:
"Shirdi Sai" at www.shiridisaisv.blogspot.com
"DEVOTION" at www.vulimiridevotion.blogspot.com

భవదీయుడు
సూర్యనారాయణ వులిమిరి

మోరిస్ విల్, నార్త్ కరోలిన, యు.ఎస్.ఏ

INSTRUCTIONS

ముందు printfriendly.com web site కు వెళ్ళండి.

అందులో మధ్యన గల చిన్న గదిలో గల "Get the printfriendly button for your web site" అని ఉండి దాని క్రింద బ్రౌన్ అర లో "Get your button" అన్న దానిని క్లిక్ చేయండి.

అది మిమ్ములను "http://www.printfriendly.com/button" అనే site కు తీసుకు వెళుతుంది.

ఈ site లో మూడు విషయాలు 1, 2, 3 ఉంటాయి.

1. Select site type: ఇందులో నాలుగు choice లు ఉన్నాయి. మీది ఏ వర్గం క్రిందకు వస్తుందో దానిని click చేయండి.

Web site
Blogger/Blogspot
Word Press.org (hosted)
Word Press.com

(నాది బ్లాగు కనుక రెండవది క్లిక్ చేసాను) తరువాత

2. Choose Button

మీకు నచ్చిన icon ను క్లిక్ చేయండి. ఈ విధంగా మీ బ్లాగు లేదా వెబ్ పేజిలో ప్రింట్ ఫ్రెండ్లీ వాళ్ళ icon మీ పేజీ లో కనబడుతుంది అన్నమాట. తరువాత
3. Copy the code

ఇక్కడ దీని దిగువన బాక్సు లో ఇచ్చిన కోడ్ మొత్తాన్ని కాపీ చేయాలి. This is how you can do:
(a) click your mouse once in this box

(b) press "ctrl" and letter "A" (ఇది మొత్తం బాక్సు లో ఉన్న code ని highlight చేస్తుంది)

(Now you have copied this code. నౌ, you need to paste this code into your blog's background. How? Follow these instructions further)
Check on the right side of the page with the heading How to Guides which has 4 links and More Options with 2 links
Ignore the "More Options"
Under the "How to Guides" click on the first option if you have a blog i.e. Blogger/Blogspot Guide (This is what I used for my blog)
This will take you to another web page "http://blog.printfriendly.com/2011/02/add-print-friendly-to-blogger-or.html"
In this page The instructions are given clearly. Follow them.
1. Copy the code (you have already done that)
You need to paste the code into your Blog's HTML code.
To do this follow the instructions given in Steps 2 and Step 3.
Step 2: Edit Your HTML Template

Log into Blogger or Blogspot
Click Design > Edit HTML
Click Check Box Expand Widget Templates (don't miss!).

Step 3: Paste Button Code

Find (Sorry I am unable to paste the info. You can check the page for instructions) in template code.
Tip: Press "Control" plus "F" on keyboard to search for "class='post-footer".
Paste PrintFriendly Button Code
Save Template

This should install the PDF option to your blog. If you have more blogs, you need to copy this code into each of your blogs' html code as directed.

షష్టి పూర్తికి చక్కని పాట

2011-08-07T10:34:00.003-04:00

పిల్లలను కని, పెంచి, పెద్దచేసి, చదువులు చెప్పిస్తారు తల్లిదండ్రులు. తరువాత పిల్లలకు రెక్కలు వచ్చి ఉద్యోగ రీత్యా, వృత్తి రీత్యా తల్లిదండ్రులకు దూరంగా వెళ్ళే సందర్భాలు ఎక్కువ. ఈ యాంత్రిక యుగంలో ఇది పరిపాటి. తమకు జన్మనిచ్చి, భవిష్యత్తుకు బాటలు వేసిన అమ్మా-నాన్నలకు ఏమిచ్చినా వారి ఋణం తీరదు. అయితే వారికి కృతజ్ఞతలు తెలిపేందుకు వచ్చే ఒక అవకాశం షష్టిపూర్తి. అరవై సంవత్సరాలు పూర్తి అయితే అది షష్టి పూర్తి. మన సంస్కృతిలో తండ్రికి జరిగే అరవైయవ జన్మదినం ఈ షష్టిపూర్తి మహోత్సవం. ఈ పాటలో తల్లిదండ్రులకు షష్టి పూర్తి జరుపుకుంటున్న పిల్లలు దైవస్వరూపులైన అమ్మా, నాన్నలను ఉద్దేశించి ఎలా పాడుతున్నారన్నది సారాంశం.

మేము హ్యూస్టన్, టెక్సాస్ నగరంలో ఉన్నపుడు మా మిత్రులు శ్రీ అహోబిలవఝ్ఝల మురళి గారు వ్రాయగా, శ్రీమతి చంద్రకాంత కోర్ట్ నీ గారు స్వరపరచారు ఈ పాటను. ఈ పాట బాణీ కొద్దిగా 'అభిమానం' చిత్రం (1960) లో శ్రీశ్రీ వ్రాసిన జిక్కీ గారి పాట "తల్లిని మించి ధారుణి దైవం" కు దగ్గరగా వుంటుంది. ప్రస్తుతం నార్త్ కరోలినా (అమెరికా) లో మా మిత్రులైన శ్రీ వందన-ప్రకాష్ దేవలపల్లి గారి షష్ఠి పూర్తి సందర్భం గా ఈ పాట పాడాను. అయితే కొందరు మిత్రులు ఈ పాట సాహిత్యం అడిగారు. దానిని నా బ్లాగు ద్వారా పరిచయం చేస్తే బాగుంటుందనిపించింది. ఈ పాట రచయిత శ్రీ మురళి గారికి ధన్యవాదాలు. మురళి గారు ఈ పాటను దాదాపు పదిహేడు సంవత్సరాల క్రితం వ్రాసినా ఇంకా వారిని, వారి పాటను, మా హ్యూస్టన్ జ్ఞాపకాలను ఇప్పటికీ తలచుకుంటూ ఉంటాము - సూర్యనారాయణ వులిమిరి

షష్టి పూర్తి పాట

రచన: శ్రీ మురళి అహోబిలవఝ్ఝల

ప. అమృతమూర్తులు, దైవ స్వరూపులు అమ్మా, నాన్నా మీరు

మీ పద పూజా భాగ్యము మాకు జన్మజన్మల సుకృతమూ

జన్మజన్మల సుకృతమూ ||అమృత||

చ. గీతా ధర్మము పాటించి, గీతా తత్వము బోధించి (2)

విద్యాబుద్ధులు నేర్పించి, ధర్మాధర్మము వివరించి (2)

మముగని పెంచిన మా యిలవేల్పులు అమ్మా, నాన్నా మీరు

మీ పద పూజా భాగ్యము మాకు

జన్మ జన్మలా తపబలమూ (2) ||అమృత||

చ. సత్యవచనమే బలమని చెప్పి, గుణమే ఆభరణమ్మని తెలిపి (2)

ఎదుటి వ్యక్తిలో లోపములెంచక గౌరవించు ఔన్నత్యము నేర్పి (2)

మముగని పెంచిన మా యిలవేల్పులు అమ్మా, నాన్నా మీరు

మీ పద పూజా భాగ్యము మాకు

జన్మ జన్మలా సుకృతమూ (2) ||అమృత||

చ. చదువులు, పదవులు వేరైనా, మా ఉద్యోగాలు ఏవైనా (2)

అమ్మా, నాన్నా మా అందరికి మీ పదధూళే పదివేలు

దీవెనలే శ్రీరామరక్షలు

మముగని పెంచిన మా యిలవేల్పులు అమ్మా, నాన్నా మీరు

మీ పద పూజా భాగ్యము మాకు

ఎన్నో జన్మలా సుకృతమూ (2) ||అమృత||

గ్రాడ్యువేషన్ కెందుకురా తొందర?

2011-07-30T23:45:00.001-04:00

అమెరికాలో ఇది గ్రాడ్యు వేషన్ల సీజనిది. అయితే ప్రస్తుత ఆర్ధిక పరిస్థితి బాగులేదు. "దేశం క్లిష్ట పరిస్థుతులలో వుంది". ఇది ఒక్కప్పటి నూతన్ ప్రసాదు డైలాగు అనుకుంటాను. ఈ నేపధ్యంలో సరదాగా ఒక పేరడీ. దీనికి మూలం ఎ.ఎన్.ఆర్. నటించిన 'అందాల రాముడు' లోని 'ఎదగడాని కెందుకురా తొందరా' కు పేరడీ.

గ్రాడ్యువేషన్ కెందుకురా తొందర?

ఎదర ఎకానమీ చిందర వందర

సో సో లైఫే

గ్రాడ్యువేటివి అయ్యాక జాబంటూ వెదకాలి

ఇంటర్ నెట్టంటూ సెర్చింజన్ వెనకే పరిగెత్తాలి

రెజుమేల రైన్ బో ని అస్త్రం లా వదలాలి

ఇంటర్ వ్యూ అంటూ, క్యూ అంటూ హెడ్ హంటర్ వెదకాలి

జాబు రిక్వైర్ మెంట్స్ నీకున్నాఅవి వేస్టురా

నువ్వు నెట్ వర్కింగ్ లేకెపుడూ లాస్టురా

ఫ్రీ లోడింగ్ ఇల్లే నీ నెస్టు రా ... అందాకా ||గ్రాడ్యువేషన్||

కంప్యూటర్ కోర్సు చదివి కాంట్రాక్టరు పనికెళితే

క్రేష్ కోర్సుల కేండిడేట్లు సిద్ధము

నువ్వు చేయలేవు వాళ్ళతో యుద్ధము

డిగ్రీ నువ్వు తెచ్చుకున్నా, క్రేడెన్షియల్స్ నీకున్నా

ఫేక్ రెజుమేగాళ్ళ ముందు వ్యర్థము

నీకు షాక్ తగిలితె అది నీ ప్రారబ్ధము

ఈ ఎకానమీ సునామీర సోదరా

ఏమీ తేల్చని ఈ కాంగ్రెస్ ఒక బాధరా

నీ డ్రీములన్ని ఎప్పుడు నిజమౌనురా...అందాక ||గ్రాడ్యువేషన్||

పురుషులకు అలంకారమిచ్చేది ఏది?

2011-07-27T20:45:00.005-04:00

భర్తృహరి పేరు వినని వారుండరు. ముఖ్యంగా భర్తృహరి సుభాషితములు చాల ప్రసిద్ధి పొందినవి. ఇంతకూ భర్తృహరి ఎవరు? భర్తృహరి ఉజ్జయినికి రాజైన విక్రమాదిత్యునికి సవతి అన్నగారు. యితడు రాజ్యమును వదలి విరాగియై మూడు శతకాలను రచించాడు. అవి నీతి శతకము, శృంగార శతకము, వైరాగ్య శతకము. అందులోని సుప్రసిద్ధమైన ఈ శ్లోకం పురుషులకు ఉండవలసిన లక్షణాల గురించి చెబుతుంది. అయితే ఇక్కడ పురుషులు అంటే మగవారు అని కాదు. పురుషులు అంటే వ్యక్తులు. "మన దేహం ఒక పురం అనుకుంటే అందులోని జీవుడు పురుషుడు" అని భగవద్గీత లో భగవానుడైన శ్రీ కృష్ణుడు ఉటంకించాడు. కొన్ని దశాబ్దాల క్రితం ఆకాశవాణి లో సంస్కృత పాఠం వచ్చే ముందు వినిపించేవారు ఈ శ్లోకాన్ని.

కేయురాని న భూషయంతి పురుషం హారా న చంద్రోజ్జ్వల

న స్నానం న విలేపనం న కుసుమం నాలంకృతా మూర్ధజా

వాణ్యేకా సమలంకరోతి పురుషం యా సంస్కృతా ధార్యతే

క్షీయంతే ఖలు భూషణాని సతతం వాగ్భూషణం భూషణం

ప్రతి పదార్థము: కేయూరం = భుజకీర్తి / భుజబంధనం (armlet); న = లేక; భూషయంతి = అలంకారం; పురుషం = పురుషులకు / వ్యక్తులకు; హారా = హారం / దండ; చంద్రోజ్జ్వాల = చంద్ర = చంద్రుని వలె; ఉజ్జ్వల = ప్రకాశవంతమైన; స్నానం = స్నానము; విలేపనం = పూత; కుసుమం = పువ్వు; యా = లేక; అలంకృతా = అలంకారం; మూర్ధ = తల; జ = పుట్టినవి; మూర్ధజ = జుట్టు; వాణి = మాట / పలుకు; ఏకా = ఒకే ఒక / ఒక్క; సమలం = మలినము; కరోతి = అగును; సతతం = ఎల్లప్పుడూ; యా = ఏదైతే; సంస్కృతీ = సంస్కారము; ధార్యతే = ధరించిన / ఒప్పిన; క్షీయంతే = క్షీణించు / నశించు; ఖలు = ఎల్లప్పుడూ; భూషణం = అలంకారం/ఆభరణం; వాక్ = పలుకు / మాట.

పురుషులకు (వ్యక్తులకు) అలంకారమును లేక శోభ నిచ్చేవి భుజ బంధనములు, చంద్రుని వలె ప్రకాశించు హారములు, పరిశుద్ధుని చేసే స్నానములు, సుగంధపు పూతలు, పువ్వులు, తలపై నుండు కేశ సంపద కావు. ఇటువంటి అలంకారాలు ఎప్పటికైనా మలినమవుతాయి. కాని ఎల్లప్పుడూ సంస్కారవంతమును ఇచ్చే పలుకు/మాట, అది ఒక్కటైనా చాలు అదే వారికి మంచి ఆభరణం.

వాతాపి గణపతి ఎవరు?

2011-06-08T05:00:00.193-04:00

వాతాపి గణపతి

సంగీత జ్ఞానం ఉన్నా లేకున్నా, శ్రీ ఘంటసాల గారు పాడిన వాతాపి గణపతిం భజే" వినని తెలుగు వారుండరు. కర్ణాటక సంగీతం నేర్చుకునే విద్యార్థులు ఈ కృతిని తప్పకుండా నేర్చుకుంటారు. దీనిని కట్టిన రాగం హంస ధ్వని. ఈ కృతి రచయిత సంగీత త్రయం లో ఒకరైన శ్రీ ముత్తు స్వామి దీక్షితార్ గారు. 'హంసధ్వని' రాగాన్ని సృజియించింది ముత్తుస్వామి తండ్రిగారైన రామస్వామి దీక్షితార్ గారు. గణేశుని బీజాక్షరం "గం" అవడం వలన ఈ కృతిని దీక్షితార్ గారు 'గాంధారం' తో మొదలు పెట్టారు.

వాగ్గేయకారులు తరచూ తమ రచనలలో తమ సంతకాన్ని సాహిత్యంలో భాగంగా ప్రస్తావిస్తారు. శ్రీ త్యాగరాజస్వామి వారు "త్యాగరాజనుత" అని కృతి చరమార్ధం లో వ్రాస్తారు. అలాగే శ్రీ దీక్షితారు గారు "గురుగుహ" అని సంతకం చేస్తారు. ఉదాహరణకు ఈ కృతిలో "హరాది గురుగుహ తోషిత బింబం" అని రచించారు. అయితే అన్నమయ్య నిస్వార్ధంగా తన పేరు వాడుకోకుండా వెంకటేశ్వరునే ముద్రగా వాడాడు. ఇకపోతే "వాతాపి గణపతిం భజే" లో వాతాపి అంటే అర్థం ఏమిటి?

'వాతాపి' అనేది ఊరి పేరు. దీనినే ప్రస్తుతం 'బాదామి' అని అంటారు. ఈ బాదామి కర్నాటక రాష్ట్రం లోని బాగల్ కోట జిల్లా లో వుంది. ఇది 6-8 శతాబ్దాల మధ్య బాదామి చాళుక్యుల రాజధాని. అయితే దాని చుట్టూ ఉండే కొండలు బాదం రంగు (గోధుమ రంగు) లో ఉండటం వలనేమో 'వాతాపి' క్రమేపీ 'బాదామి' అయింది. దీని దగ్గరలో ఉన్న సరస్సును 'అగస్త్య సరస్సు' అంటారు. అలనాటి రామాయణ సమయంలో బాదామికి, అగస్త్యునికి సంబంధించిన కథ ఒకటి ఉంది. ఈ నగరం రాజధానిగా ఇల్వలుడు, వాతాపి అనే ఇద్దరు రాక్షసులు పాలించేవారు. వాళ్ళు బ్రాహ్మణ ద్వేషులు. దారిన పోయే యాత్రీకులను తమ మాయతో చంపి భక్షించేవారు. ఎలా అంటే యాత్రికులు వచ్చే సమయం చూసి ఇల్వలుడు తన తమ్ముడైన వాతాపిని మేకగా మార్చి, ఆ మేకను చంపి మేక మాంసం యాత్రికులకు పెట్టేవాడు. వారు భుజించిన కొద్ది సేపటికి ఇల్వలుడు తన తమ్ముడిని "వాతాపీ! రా బయటకు" అని పిలిచేవాడు. అప్పుడు యాత్రీకుల పొట్టలో చేరిన వాతాపి వాళ్ళ పొట్ట చీల్చుకుని బయటకు వచ్చేవాడు. దానితో ఆ యాత్రీకులు కాస్త విగత జీవులయ్యేవారు. అపుడు ఆ అన్నదమ్ములిద్దరూ చక్కగా ఆరగించేవారు అతిథులను. అయితే కొంత కాలానికి ఆ త్రోవంట అగస్త్య మహాముని వచ్చేరు. అగస్త్యుడు కుండ (కుంభం) లో జన్మించాడు. అందుకే అతనిని కుంభ సంభవుడు అంటారు. ఈ దనుజులు ఇద్దరూ అగస్త్యున్ని స్నానం చేసి రమ్మని, భోజనం సిద్ధం చేస్తామని చెప్పారు. అగస్త్యుడు సర్వజ్ఞుడు. వీళ్ళకు ఎలాగైనా బుద్ధి చెప్పాలని నిశ్చయించుకున్నాడు. స్నానం చేసి వచ్చిన అగస్త్యునికి ఇల్వలుడు ఆహారంతో మేక మాంసం కూడా వడ్డించాడు. అగస్త్యుడు ఆ ఆహారాన్ని భుజించి వెంటనే తన పొట్ట మీద చేయి పెట్టి "వాతాపి జీర్ణం" అని త్రేన్చాడు. అంతే! ఆయన కడుపులోని వాతాపి జీర్ణం అయిపోయాడు. అయితే ఇల్వలుడు ఎంత పిలిచినా మరి వాతాపి జాడ లేదు. ఆ ఊరే వాతాపి. అగస్త్యుడు ఇల్వలుడ్ని కూడా అంతం చేస్తాడు. బాదామి చుట్టూ ప్రక్కల కొండ గుహలలో చాల ఆలయాలు ఉన్నాయి. అందులో శివ, విష్ణు, బుద్ధ ఆలయాలు ప్రసిద్ధి చెందినవి. పల్లవ రాజులు చాళుక్యుల పై దండెత్తినపుడు వాతాపి లోని గణపతి విగ్రహాన్ని బాదామి నుండి తెచ్చి తిరువారూర్ కోవెలలో ప్రతిష్టించారని చారిత్రిక ఆధారం. ఆ గణపతే శ్రీ దీక్షితార్ గారు ప్రస్తావించిన 'వాతాపి గణపతి'.

మన పెద్దవాళ్ళు ముఖ్యంగా తల్లులు పిల్లలకు బువ్వ పెట్టి వాళ్ళ కడుపు మీద చేయి వేసి "వాతాపి జీర్ణం" అని అంటారు. ఎందుకంటే పిల్లలు ఎటువంటి అజీర్ణానికి లోను కాకూడదని.

కలువలకు కమలాలకు తేడా ఏమిటి?

2011-05-31T18:00:00.004-04:00

కలువ పువ్వు

తామర పువ్వు

"కలువ కు చంద్రుడు ఎంతో దూరం, కమలానికి సూర్యుడు మరీ దూరం" అయితే చాల మంది కలువకూ-కమలానికి తేడా లేదను కుంటారు. ఏది నిజం. కవిగారు ప్రాస కోసం వర్ణించారా? కాదు కాదు. కలువ పువ్వు (water lilly) రాత్రి వికసిస్తుంది. కమలము (lotus) పగలు వికసిస్తుంది. కలువలకు చంద్రుడు, కమలానికి (పద్మానికి) సూర్యుడు భౌతికంగా ఎంతో దూరం. అయినా వాటి మధ్య ఉన్న అనుబంధం గొప్పది. ఎందువలన అంటే, ఆ పుష్పాలు సూర్య చంద్రుల స్నేహ కిరణాలు సోకి విరిసి మురిసిపోతాయి. కమలం, పద్మం, తామర పువ్వు ఒకటే. కలువలు నీటిలో పుడతాయి. కమలాలు బురదలో పుడతాయి. అయితే సుమతీ శతకం లో బద్దెన కవి "కమలములు నీట బాసిన కమలాప్తుని రశ్మి సోకి కమలిన భంగిన్" అని అన్నాడు. కమలానికి సూర్యుడు ఎంత మిత్రుడైనా వాటిని నీటిలోంచి బయటకు తీస్తే సూర్య రశ్మిని తాళలేక వాడి పోతుంది. అలాగే 'తమ తమ నెలవులు తప్పిన తమ మిత్రులె శత్రులగుట తథ్యము" అన్నది కూడా ముమ్మాటికీ నిజం. 'కుముదము' లేదా 'కువలయము' అంటే తెల్ల కలువ; ఏనుగు అని కూడా ఇంకొక అర్థం. కలువను ఉత్పలము అని కూడా అంటారు. నీలోత్పలము అంటే ముదురు నల్ల కలువ లేదా నీలి రంగు కలువ.

పంకం (బురద) లో పుడుతుంది కనుక కమలాన్ని 'పంకజ' అంటారు. బురదలో పుట్టినా పద్మానికి ఆ బురద అంటదు. స్వచ్చంగా ఉంటుంది. అందుకే కమలం మన జాతీయ కుసుమం అయ్యింది. కమలం మరియు తామర పువ్వు ఒకటే. భగవద్గీత లో "తామరాకు మీద నీటి బొట్టులా" ఉండగలిగే వానిని స్థిత ప్రజ్ఞుడు అని శ్రీ కృష్ణ పరమాత్మ అర్జునునకు ఉపదేశించాడు.

మన పురాణములలో ఎన్నో పుష్పాల వర్ణన వుంది. అలాగే పుష్పాలతో పురాణ పురుషులను వర్ణిస్తారు. ఉదాహరణకు పద్మం తో లక్ష్మీ దేవికి, విష్ణువుకు సంబంధం వుంది. పద్మం లో పుట్టినది కనుక లక్ష్మిని 'పద్మజ' అంటాం. 'జ' అంటే పుట్టినది అని అర్ధం. పద్మం బొడ్డులో పుట్టిన వాడు పద్మనాభుడు (విష్ణువు) లేదా పంకజ నాభుడు. నీటికి ఉన్న పర్యాయ పదాలు - నీరు, జలము, వారి -తద్వారా ఇందులో పుట్టిన పద్మాన్ని వరుసక్రమం లో (respectively) నీరజ, జలజ, వారిజ అని అనవచ్చు. సరసు లో పుడితే సరసిజ. వారిజవైరికులేశ = వారిజ (కమలం) - వైరి (శత్రువు); వారిజ వైరి = కమలానికి శత్రువు (సూర్యుడు); వారిజవైరి కులం = సూర్య వంశం; వారిజ వైరి కులేశ = సూర్య వంశ ప్రభువు; శ్రీ రాముడు సూర్య వంశస్థుడు.

నేడే నృసింహ జయంతి

2011-05-16T05:00:00.017-04:00

నేడు (మే 16, 2011) నరసింహ లేదా నృసింహ జయంతి. శ్రీ మహా విష్ణువు అవతారాలలో నాలుగవది నరసింహావతారం. శ్రీ తాళ్ళపాక అన్నమాచార్యులు అహోబల నరసింహ స్వామి పై చాల కీర్తనలు రచించాడు. నరసింహ అవతారం, ప్రహ్లాద చరిత్ర చాల అద్భుతంగా ఉంటాయి.

శ్రీ హరి ద్వార పాలకులైన జయవిజయులు శాప వశాన భూమి పై రాక్షసులుగా జన్మిస్తారు. అయితే ఏడు జన్మలు హరి భక్తులుగ కావలెనా లేక మూడు జన్మలు హరి ద్వేషులుగా కావలెనా అన్న శ్రీహరి సూచనకు, విష్ణు సేవకు దూరమవుతున్నామన్న బాధ వలన ద్వేషించినా మూడు జన్మలైతే తక్కువ కాలములో తిరిగి విష్ణు సన్నిధికి చేరవచ్చన్న తలంపుతో వారు మూడు జన్మల ఎడబాటు కోరుతారు. ఆ విధంగా జయవిజయులు మొదటి జన్మలో హిరణ్యాక్షుడు, హిరణ్యకశిపుడుగ పుడతారు.

శ్రీహరి వరాహావతారం ఎత్తి హిరణ్యాక్షుడిని సంహరిస్తాడు. దానితో హిరణ్య కశిపుడు శ్రీహరి పై ద్వేషం పెంచుకుని ప్రతీకారం తీర్చు కోవడం కోసం బ్రహ్మను మెప్పించి తనను పగలు గాని, రాత్రి గాని, ఇంటి బయట గాని, ఇంటి లోపల గాని, భూమి మీద కాని, ఆకాశంలో గాని, అస్త్రం చే గాని, శాస్త్రం చే గాని, మనిషి చేత గాని, మృగం చేత గాని చంపబడకుండా ఉండాలనే వింత షరతులతో కూడిన వరం పొందుతాడు. హిరణ్య కశిపుని కుమారుడు ప్రహ్లాదుడు నారద బోధచే తల్లి గర్భం లో నున్నప్పటి నుంచే హరి భక్తుడు అవుతాడు. హరి భక్తి మానమని ప్రహాదుని ఎంత బోధించినా, బెదరించినా, చంప ప్రయత్నించినా మనసు మార్చుకోడు. ఆఖరికి శ్రీ హరి ని చూపగలవా అని ఒక స్తంభమును చూపించి హిరణ్య కశిపుడు ప్రహ్లాదుని నిలదీస్తే "ఇందు గలడందు లేదని సందేహము వలదు .." అని తండ్రికి చెబుతాడు. స్తంభమును హిరణ్య కశిపుడు భేదించాగానే "నరసింహ అవతారుడై" శ్రీ హరి హిరణ్య కశిపుని పట్టి ఎత్తి, గుమ్మం పై కూర్చొని, తొడమీద వేసుకుని, సంధ్యా సమయంలో తన వాడి గోళ్ళను ఆయుధంగా చేసి ఆ దనుజుని చీల్చి చెండాడుతాడు. ఆనాటి భక్తర ప్రహ్లాద చిత్రం ఇప్పటికీ చూడ దగ్గ కళా ఖండం. అందులోని అంతిమ ఘట్టం ఈ విడియో లో చూడ గలరు.

అయితే ఒకప్పుడు పండగలకు చిన్న చిన్న ఊర్లలో పౌరాణిక నాటకాలు బాగా వేసే వారు. ఒకోసారి కొన్ని సన్నివేశాలు ఎప్పటికీ గుర్తుంది పోతాయి. మా ఊర్లో నా చిన్నప్పుడు భక్త ప్రహ్లాద నాటకం వేసారు. వాళ్ళు నెల రోజుల నుంచి రిహార్సల్సు చేస్తున్నారు. అయితే ఆఖరి సీన్ లో పాత్ర దారులు కొంచెం గాభారాతో ఉన్నారు. అందులో రిహార్సలులో అనుకున్నవి మరచి పోయి నరసింహ పాత్ర దారి ముందుగా అనుకున్న స్తంభం కాకుండా మరో స్తంభం లో దాగున్నాడు. అది పాపం ప్రహ్లాద పాత్ర దారికి మాత్రమే తెలుసు. హిరణ్య కశిపుడికి తెలియదు. అయితే "ఈ స్తంభము లో చూపగలవా హరిని " అని హిరణ్య కశిపుడు ముందు అనుకున్న స్తంభం చూపించి ప్రహ్లాడుడ్ని అడిగాడు. పాపం! ప్రహ్లాదుడు అంతకు ముందే "ఇందు గలడందు లేడను సందేహం వలదు" అని పద్యం చెప్పేశాడు. తీరా ఇప్పుడు స్తంభం మారిపోయింది. కాని హిరణ్య కశిపుడికి తెలియదే. అయితే వెంటనే ప్లేటు మార్చేశాడు. "లేదు తండ్రీ! ఆ స్తంభము లో కాదు ఈ స్తంభం లో చూపగలను హరిని" అని నరసింహ పాత్ర దారి దాగున్న స్తంభం చూపాడు. హాలులో అందరూ ఈలలు చప్పట్లు. మొత్తానికి ప్రహ్లాదుని సమయస్ఫూర్తి వలన నాటకం రక్తి కట్టింది.

భగవంతునికి చేసే పదహారు ఉపచారాలు ఏవి?

2011-05-13T21:00:00.063-04:00

అన్నమయ్య సంకీర్తనలలో ఒక ప్రత్యేకత వుంది. ఒక "థీం" తీసుకుని దానిని సంకీర్తనగా మలచి ఆనందిస్తాడు, అందరినీ ఆనందింప జేస్తాడు. విష్ణు భక్తుడైన అన్నమయ్య ఆ స్వామికి చేసే పదహారు ఉపచారాలను చక్కగా కీర్తన రూపంలో అందించాడు. ఈ ఉపచారాలను మనం ప్రతి పూజలో ఆయా దేవుళ్ళను లేదా దేవతలను పూజించే సమయాన "సమర్పయామి" అని చదువుతాం.

షోడశ కళానిధికి షోడశోపచారములు

జాడతోన నిచ్చలును సమర్పయామి

అలరు విశ్వాత్మకును ఆవాహనమిదే సర్వ

నిలయునకు ఆసనము నెమ్మినిదే

అల గంగా జనకునకు అర్ఘ్య, పాద్య, ఆచమనాలు

జలధి శాయికిని మజ్జనమిదే ||షోడశ||

వర పీతాంబరునకు వస్త్రాలంకారామిదే

సరి శ్రీమంతునకు భూషణములివే

ధరణీ ధరునకు గంధ, పుష్ప, ధూపములు

తిరమిదే కోటి సూర్య తేజునకు దీపము ||షోడశ||

అమృత మథనునకు అదివో నైవేద్యము

గమి చంద్ర నేత్రునకు కప్పుర విడెము

అమరిన శ్రీ వెంకటాద్రి మీది దేవునకు

తమితో ప్రదక్షిణాలు దండములు ఇవిగో ||షోడశ||

షోడశోపచారములు:

1. ఆవాహనం, 2. ఆసనం, 3. అర్ఘ్యం, 4. పాద్యం, 5. ఆచమనం, 6. మజ్జనం (స్నానం), 7. వస్త్రం, 8. భూషణం, 9. గంధం, 10. పుష్పం, 11. ధూపం, 12. దీపం, 13. నైవేద్యం, 14. కర్పూరం (హారతి), 15. ప్రదక్షిణం, 16. దండం (నమస్కారం).

వీటినుపయోగించే విధానం పూజలో ఇలా ప్రస్తుతిస్తాము:
ఆవాహయామి; ఆసనం సమర్పయామి; అర్ఘ్యం సమర్పయామి;పాద్యం సమర్పయామి; ఆచమనం సమర్పయామి; స్నానం సమర్పయామి; వస్త్రం సమర్పయామి; భూషణం సమర్పయామి; గంధం సమర్పయామి; పుష్పం సమర్పయామి; ధూపం సమర్పయామి; దీపం దర్శయామి; నైవేద్యం సమర్పయామి; నీరాజనం సమర్పయామి; ప్రదక్షిణం సమర్పయామి; దండం సమర్పయామి. అయితే యజ్ఞోప వీతం, మధు పర్కం ఒక విధమైన భూషణములే అనుకుంటాను.

వినా వెంకటేశం ననాథో ననాథః సదా వెంకటేశం స్మరామి స్మరామి

హరే వెంకటేశం ప్రసీద ప్రసీద ప్రియం వెంకటేశం ప్రయచ్చ ప్రయచ్చ

ప్రవాస భారతీయ సంతతి పాల్గొన్న రామానుజ జయంతి ఉత్సవం

2011-05-08T09:55:00.002-04:00

శ్రీ రామానుజాచార్య

కేరీ, నార్త్ కరోలిన, అమెరికా: స్థానిక శ్రీ వేంకటేశ్వరుని ఆలయంలో ప్రవాస భారతీయ సంతతియైన పలువురు చిన్నారులు నిన్న శనివారం (మే 7, 2011) శ్రీ రామానుజాచార్య జయంతి ఉత్సవంలో పాల్గొన్నారు. శ్రీ రామానుజులు హైందవ భక్తి సంప్రదాయాలలో విశిష్టాద్వైతాన్ని ప్రతిపాదించిన మహా మహులు. ఇతనికి యతిరాజు, ఎమ్పెరుమన్నార్ మరియు లక్ష్మణ ముని అనికూడా పేర్లు ఉన్నాయి. శ్రీ రామానుజాచార్య జయంతిని భారత దేశంలోని శ్రీరంగం లోను, వివిధ వైష్ణవ మఠాలలోను, పీఠాలలోను ప్రతి ఏటా ఘనంగా జరుపుతారు.

కేరీ, నార్త్ కరోలినా లో గల శ్రీ వెంకటేశ్వర ఆలయం (S.V.Temple of North Carolina, Cary, NC) నిర్వహించే "విష్ణు స్తుతి" ప్రాజెక్టు లో ఆరు సంవత్సరాల నుండి పదునాలుగు సంవత్సరాల వయసు గల పలువురు బాల బాలికలు శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రము ను నేర్చుకుంటున్నారు. వీరికి వేద పండితులైన ఆలయ అర్చకులు ప్రతి శనివారం ఒక గంట పాటు విష్ణు స్తుతి లోని శ్లోకాలను నేర్పుతున్నారు.

నిన్న జరిగిన రామానుజ ఆచార్య జయంతి సందర్భంగా శ్రీ త్రిదండి చిన్న జీయర్ స్వామి గారు తమ ప్రత్యేక అభినందన సందేశాన్ని, ఆశీస్సులను తెలియజేసారు. సాయంత్రం జరిగిన పూజ, అర్చన కార్యక్రమలో 'విష్ణు స్తుతి' విద్యార్ధులు, విద్యార్ధినులు ముందుగా గురు పరంపరకు సంబంధించిన "శ్రీశైలేంద్ర దయాపాత్రం.." శ్లోకాలను, తదుపరి విష్ణు సహస్ర నామం యొక్క పూర్వ పీఠిక యందలి పది శ్లోకాలను పారాయణం చేసారు. ఆ వివరాలను, విశేషాలను క్రింది వీడియోలో చూడవచ్చును. క్రింది లింకును క్లిక్ చేయండి.

అస్మద్ గురుభోన్నమః

పద కవితలతో ఆడుకున్నావయ్యా, అన్నమయ్యా

2011-05-04T05:00:00.007-04:00

ఒక పదాన్ని తీసుకుని దానిని సందర్భోచితంగా ఉపయోగిస్తూ అద్భుతమైన పద రచన చేసాడు అన్నమయ్య. సుమారు ఐదు వందల సంవత్సరాల క్రితం కూడా తెలుగు భాష ఎంత సుందరంగా ఉందొ అని అన్నమయ్య కీర్తనలు వింటే తెలుస్తుంది. సహజమైన, సరళమైన శైలిలో వేంకటేశ్వరుని పై ఆయన అల్లిన ఈ కృతిలో "ఏడ" (ఎక్కడ) అనే పదాన్ని తీసుకుని ఎంత చక్కగా రాసాడో చూడండి. ప్రతి వాక్యం లోను ఆ పురుషోత్తముని గుణ గుణాలను ప్రస్తుతిస్తూ వెనువెంటనే ఇటువంటి గుణాలు గల వానికి అదీ-ఇదీ, అక్కడా-ఇక్కడా, లోపల-వెలుపల తో పని ఏమిటి అని ఎన్నో విశేషణాలతో రచించిన కృతి ఇది.

విశ్వ ప్రకాశునకు వెలి ఏడ? లోనేడ?

శాశ్వతున కూహింప జన్మమిక నేడ?

సర్వ పరిపూర్ణునకు సంచారమిక నేడ?

నిర్వాణమూర్తికిని నిలయమిక నేడ?

ఉర్వీధరునకు కాలూద నొక చోటేడ?

పార్వతీ స్తుత్యునకు భావమిక నేడ?

నానా ప్రక్రాశునకు నడుమేడ? మొదలేడ?

ఆనన సహసృనకు అవ్వలివలేడ?

మౌని హృదయస్థునకు మాటేడ? పలుకేడ?

జ్ఞాన స్వరూపునకు కాన విననేడ?

పరమ యోగీంద్రునకు పరులేడ? తానేడ?
దురిత దూరునకు సంస్తుతి నిందలేడ?
తిరు వేంకటాధీశునకు దివ్య విగ్రహమేడ?
హరికి నారాయణున కవుగాములేడ?

శ్రీ సత్యశాయి బాబా పై ఘంటసాల పాడిన పాట

2011-04-24T07:30:00.003-04:00

నిన్న మా మిత్రుని యింటిలో (రాలీ, నార్త్ కరోలినా) షిరిడి సాయి భజనలు చేసాము. భజన సమయంలో శ్రీ సత్యసాయిని తలచుకున్నాము. ఆయన పరిస్థితి భక్తులన్దరినీ కలవర పెడుతోంది. నాకెందుకో అనిపించి మహా మృత్యుంజయ మంత్రాన్ని తొమ్మిది సార్లు అందరితో కలసి పారాయణం చేసాం. ఈ రోజు ఉదయం లేవగానే నా బ్లాగులో కి లాగిన్ అయి శ్రీ సత్యసాయి బాబా గురించి ఏదైనా వ్రాయాలనిపించింది. నా ఇష్ట గాయకుడు శ్రీ ఘంటసాల శ్రీ సత్య సాయి బాబా గారి పై పాడిన పాట గుర్తుకొచ్చింది. ఆ పాటను యూ ట్యూబు లో వెదికి, నా బ్లాగులో పెట్టి ఆ పాటను వింటూ దాని లిరిక్స్ వ్రాసాను. అయితే పాట ఆఖరులో "ఓం శాంతి శాంతి శాంతి హి" అని వస్తుంది. ఎందుకో అనిపించి దానిని పోస్టు చేసే ముందు ఎందుకో ఒకసారి ఈనాడు ఇంటర్ నెట్ ఎడిషను చూద్దామని ఓపెన్ చేసేటప్పటికి నా కళ్ళు అశ్రు పూరితాలయ్యాయి. ఇప్పటికీ నమ్మ లేకుండా వున్నాను.

బోలో శ్రీ సత్య శాయి బాబా జి కి జై!

ప. నమో సత్య శాయి బాబా.. నమో.. నమో... సత్య శాయి

నమో సత్య శాయి బాబా నమో శాయి (2)

నమో విశ్వ తేజా జ్యోతి స్వరూపా (2)

చ. అరుణ కాంతులలోన అగుపించే నీ మోము

ఆ మోము కాంచిన అంతరంగము పొంగే || అరుణ ||

ఈ నాటి ఈ సుఖము ఏనాడు పొందము || ఈ నాటి ||

ఏ నోము నోచామో ఇపుడు కనుగొన్నాము || ఏ నోము ||

నమో సత్య శాయి బాబా నమో సాయి

నమో విశ్వ తేజా జ్యోతి స్వరూపా

నమో సత్య శాయి

చ. విరులూ తరులూ వికసించినవి

మనసూ తనువూ పులకించినవి || విరులూ ||

వరుసగ నిలిచి ఒడలను మరచి || వరుసగ ||
తరియించ కోరేము నీ చెంత నిలచి || తరియించ ||

నమో సత్య శాయి బాబా నమో సాయి

నమో విశ్వ తేజా జ్యోతి స్వరూపా

నమో సత్య శాయి బాబా నమో సాయి

బాబా..

ఓం శాంతి శాంతి శాంతి హీ

మూషికమ్మే మౌస్ రూపమ్ము ధరియించ...ఆడియో లింకు తో

2011-04-18T06:50:00.005-04:00

పేరడీలు వ్రాయటం, పాడటం నా హాబీలు. శ్రీ గరికపాటి నరసింహ శాస్త్రి గారు ఒకసారి కంప్యూటర్ మీద ఆశువుగా చెప్పిన పద్యం విని, ఆ స్ఫూర్తి తో ఈ "కంప్యూటర్ దండకం" వ్రాసాను. ఇది కన్నడ రాజ్ కుమార్ నటించిన "కాళహస్తీశ్వర మహాత్మ్యం" చిత్రం కోసం అమర గాయకుడు శ్రీ ఘంటసాల గారు పాడిన "జయ జయ మహాదేవ శంభో హరా శంకరా" కు పేరడీ. ఈ కంప్యూటర్ దండకాన్ని 2004 ఆటాలో మొదట వినిపించాను. అయితే చాల మంది మిత్రులు దీని ఆడియోను పోస్టు చేయమని అడగడం వలన దీనిని ఆడియో లింకుతో సహా తిరిగి పోస్టు చేస్తున్నాను.

క్రింది ఆడియో లింకును క్లిక్ చేయండి

కంప్యూటర్ దండకం
జయ జయ మహా యంత్ర రాజా కంప్యూటరా!
డేటా కన్వర్టరా ! చాట్ ప్రోగ్రామరా !
వైరసుల్, బగ్గులు, హేకర్లు నిన్ను బాధించ గలరన్న
నేనెంత వాడన్ 'విండోధరా'...
సైబరారణ్య మధ్యంబునన్
'డాస్' వై పుట్టి 'విండోస్' గా మారగన్
పెంటియము వంటి పవరున్న చిప్ ఆకృతిన్
సీడి-డీవీడి రాముండవైనట్టి చక్రాయుధున్
మూషికమ్మే మౌస్ రూపమ్ము ధరియించ విఘ్నాకృతిన్! కంప్యూటరున్
హార్డ్ డ్రైవా! కీ బోర్డు స్వభావా !
టవర్, స్పీకర్లు, గిగ హెర్ట్జ్, గిగ బైట్ల ప్రింటర్ సమూహా
ఇంటర్ నెట్ అన్న జాలంబు, జ్ఞానంబు నీవే కదా !
ఆన్ లైన్ సోదరా,
జగతి జనమెల్ల ఇ-మెయిల్ తో కలిపేటి
కాంట్రాక్టరా ! కంప్యూటరా ! ప్రభో ....

పాస్కల్-లోటస్సు-సి -బేసిక్-సి ప్లస్సు-ప్లస్ ప్లస్సు-ఒరకిల్లు జావాల భాషా ధరా !
డిస్క్-కాంపేక్టు డీవీడి రైటర్ లతో ఒప్పు బరువైన డెస్క్ టాపు కంప్యూటరా !
లైట్ వెయిటున్నలేడీస్ కి సైతమ్ము సులభముగ ఒళ్ళోన అమరేటి లేప్ టాపు కంప్యూటరా!

నీవు పదిలముగ పవళించి అరచేత వైకుంఠమును చూపు పదునైన పాం పైలట్* కంప్యూటరా !

నీకు కోపాగ్ని కలిగించ - బబులేమో పగిలించి - సిలికాన్లో దడ పుట్టి - లే ఆఫ్ కలిగించు డాట్ కాం దామోదరా !
ఐ.టి. దేవా ! నమస్తే ! మెగస్తే ! గిగస్తే కంప్యూటర్ !
__________________________________________________

* ప్రస్తుతం దీన్ని 'పాం పైలట్' నుండి 'ఐ-పాడు' కు గాని 'బ్లాక్ బెర్రీ' కి గాని 'అప్ గ్రేడు' చేసుకోవాలి.

నార్త్ కరోలినా లో ఉగాది సంబరాలు

2011-04-14T00:12:00.001-04:00

సూర్యనారాయణ వులిమిరి

చైత్రం వచ్చింది ని'ఖర'ముగా. ఊరంతా ఉగాది పాడ్యమి నాడు. కాని అమెరికాలో చోద్యం వేరు. సీతామాలక్ష్మి సినిమా లో వేటూరి గారు అన్నట్లు "వీక్ డే ఎడారిలో కోయిల వున్నా ఆ దారిని రాదు వసంతం. పండగైనా, పబ్బమైనా వీకెండే లే". పుట్టినరోజులు, పేరంటాలు కూడా ఎప్పుడు పెడితే అపుడు జరుపుకుంటే పలకరించే నాధుడుండడు. ఆఖరికి ఆపద మొక్కుల వాడికి కూడా వీకెండులోనే పలకరింపులు, చదివింపులు.

ప్రవాసంలో నివాసం అయినా మరువమండీ పండగ సందోహం. అసలే ఎకానమీ ఒక ఎనిమీ అయింది. అందువలన అందరూ ఆచి తూచి అడుగేస్తున్నారు. అయితే ఉగాది అనేసరికి అందరూ అడుగు ముందుకేశారు. మొన్న వీకెండు మా రాలీ (నార్త్ కరోలినా) లో 'ఖర' నామ సంవత్సర ఉగాది సంబరాలు జరుపుకున్నాం, ట్రయాంగిల్ ఏరియా తెలుగు అసోసియేషన్ (TATA) అధ్వర్యంలో స్థానిక హిందూ భవన్ లో. దాదాపు ఎనిమిది వందల మంది పాల్గొన్నారు - చిన్నా-చితకా, ముసలీ-ముతకా, పిల్లా-జెల్లా, ప్రవాసులు-నివాసులు, విదేశీ సందర్శకులు-స్వదేశీ ప్రదర్శకులు, వింతగా చూసే విదేశీయులు, స్వంత డబ్బా కొట్టుకునే స్వదేశీయులు.. ఒకరేంటి అందరూ పాల్గొన్నారు.

ఉగాది పచ్చడి సేవించడం తో మొదలు పెట్టి, గణేశ ప్రార్థన, తరువాత క్రొత్త నృత్య విద్యార్థుల రంగ ప్రవేశాలు, కోలాటాల కోలాహాలు, పిల్లల కర్నాటక సంగీత మినీ కచేరీలు, రోబో డాన్సుల రోదలోక ప్రక్క, కుర్చీల మధ్య పిల్లల దాగుడు మూతలు ఇంకొక ప్రక్క, మధ్య మధ్య వేదిక పై ఎం.సి. ల అనౌన్సుమెంట్లు, అల్పాహారం అధికంగా తింటున్న అప్పనం మెంబర్లు, చందాలిచ్చి మొహమాటంగా తింటున్న రెగ్యులర్ మెంబర్లు, లంచ్ కి మెనూ సరిగ్గా వచ్చిందో లేదో అని బెంగ పడుతున్న కమిటీ మెంబర్లు, వీటన్నిటి మధ్య మన సంస్కృతిని గుర్తు చేసు కుంటూ చక్కగా ఉగాది సంబరాలు జరుపుకున్నాం. లంచ్ మెనూలో బొబ్బట్లు ప్రత్యేకం. ఈ కార్యక్రమాల సాంపిల్ ను టీవీ-9 వారు ప్రసారం చేసిన "నీ గొట్టం" (you tube) లంకె (link) ను దిగువన చూడండి.

శ్రీరామ నవమి శుభాకాంక్షలు

2011-04-12T05:00:00.002-04:00

చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి ఉగాది మొదలుకొని తొమ్మిది రోజులు వసంత నవరాత్రులుగా పరిగణిస్తారు. చైత్రం ప్రారంభమయిన తొమ్మిదవరోజు నవమే శ్రీరామనవమి. ఇది అవతార పురుషుడు అయిన శ్రీరాముని జన్మదినం. విష్ణువు యొక్క ఏడవ అవతారంగా కౌసల్యా-దశరధులకు చైత్ర శుక్ల నవమి నాడు పునర్వసు నక్షత్రంలో ప్రథమ సంతానంగా శ్రీరాముడు జన్మించాడు. ఆదర్శ తనయుడుగా, ఆదర్శ అగ్రజునిగా, ఆదర్శ శిష్యునిగా, ఆదర్శమైన భర్త గా కీర్తి పొందాడు. శ్రీ సీతారాములు అందరికీ ఆదర్శ దంపతులు.

ఆపదామప హర్తారం దాతారం సర్వ సంపదాం

లోకాభి రామం శ్రీ రామం భూయో భూయో నమామ్యహం

ప్రతి పదార్ధం:
ఆపదాం = ఆపదలను/బాధలను; అపహర్తారం = పోగొట్టువాడు; దాతారం = ఇచ్చువాడు; సర్వ = అన్ని; సంపదాం = సంపదలను; లోక = లోకములో; అభిరామ = అందమైన / సుందరమైన ; శ్రీ రామం = శ్రీరాముని; భూయః = మాటికి; భూయః + భూయః = మాటి మాటికి; అహం = నేను; నమామి = నమస్కరిస్తున్నాను.

తాత్పర్యం:
ఆపదలను పోగొట్టు వాడు, సర్వ సంపదలను ఇచ్చువాడు, లోకములో అతి సుందరమైన వాడు అయిన శ్రీరామునికి పదే పదే నమస్కరిస్తున్నాను.

వాగ్గేయకారులైన అన్నమయ్య, త్యాగరాజు, రామదాసులు తమ రామభక్తిని కృతుల రూపంలో సమర్పించారు. అలాగే మహా భారతాన్ని తెనుగించిన కవిత్రయంలోని ఒకరైన తిక్కన సోమయాజికి శిష్యుడు, కాకతీయ రుద్రమ దేవికి సామంత రాజు అయిన 13 వ శతాబ్దపు కవి శ్రీ "బద్దెన" (భద్ర భూపాలుడు) అచ్చతెలుగు లో అందరికీ సులువుగా అర్ధం అయ్యే రీతిలో నీతి వాక్యాలను సరళమైన పద్యాల రూపంలో వ్రాసి ముందుగా శ్రీ రాముని స్తుతిస్తూ మొదలు పెట్టి ఒక శతకం వ్రాసాడు. మంచి బుద్ధిని అందరికీ ఒసగే ఈ శతకానికి "సుమతీ శతకము" అని పేరు పెట్టాడు. అందులో ముందుగా శ్రీరాముని తలచుకుని ఇలా అంటాడు బద్దెన..

శ్రీరాముని దయ చేతను
నారూఢిగ సకల జనులు నౌరాయనగా
ధారాళమైన నీతులు
నోరూరగ చవులు పుట్ట నుడివెద సుమతీ!

తాత్పర్యం: శ్రీ రాముని దయవలన ప్రజలు తప్పక "ఔరా" అని మెచ్చుకునే నీతులు లేదా సూక్తులను నోటిలో నీరు ఊరేటట్లు చెబుతాను.

అలా శ్రీరాముని దయతో బద్దెన అమోఘమైన పద్యాలను మనకు అందించాడు.

అందరికీ శ్రీరామనవమి శుభాకాంక్షలు

తెలుగింట పెళ్లి పందిట్లో తప్పనిసరిగా వినిపించే పాట

2011-04-09T18:50:00.005-04:00

శ్రీరామనవమి నాడు "శ్రీ సీతారాముల కల్యాణం" భద్రాచలంలో ఘనంగా జరుపుతారు. అంతే కాక ఇంచుమించు ప్రతి రామాలయం లోను ఇతోధికంగా ఈ కార్యక్రమం జరుపుతారు. అయితే సీతారాముల కల్యాణం అనగానే సగటు తెలుగు వారికి, తెలుగు ప్రేక్షకులను ఉత్తేజపరచిన పాట 1961 లో నిర్మించిన "సీతారామ కల్యాణం" లోనిది. ఇది వినిపించని పెళ్లి తెలుగింట ఉండదంటే అతిశయోక్తి కాదు. ముఖ్యంగా మంగళ సూత్రధారణ అవగానే సన్నాయి మేళం వారు వినిపించే ఈ సినిమా పాట ఆ సన్నివేశాన్ని ఎంతో రక్తి కట్టిస్తుంది. ఇది అందరికీ మరువలేని అనుభూతి. ఇంత అద్భుతమైన బాణీ అలనాటి నుండి ఈ నాటి వరకు ఎవర్ గ్రీన్ గా నిలిచిన పాట "సీతారామ కల్యాణం" చిత్రంలో వినిపించే "టైటిల్ సాంగ్". నా చిన్నప్పటి నుండి వింటున్నాను. ఈనాడు కూడా ఈ పాట వింటుంటే ఆ సీతారాముల కల్యాణం కన్నుల ఎదురుగా జరుగుతున్నంత అందమైన, ఆహ్లాదమైన అనుభూతి. ఈ పాట రచయిత, స్వర కర్త, గాయకులూ అందరు ధన్యులే. శ్రీ రామనవమి సందర్భంగా ఈ పాటను గుర్తుచేసుకోవానిపించింది. సీతను పెళ్లి కూతురిని చేసినపుడు మనోహరమైన వర్ణనతో గల ఆరు చరణాల పాట ఇది. దిగువన ఈ పాటను సాహిత్యాన్ని జత చేస్తున్నాను.

పాట: సీతారాముల కళ్యాణము చూతము రారండి
చిత్రం: సీతారామ కల్యాణం
రచన: సముద్రాల సీనియర్
సంగీతం: గాలి పెంచలనరసింహారావు
గానం: పి.సుశీల, కోరస్

పల్లవి:

కోరస్: సీతారాముల కళ్యాణము చూతము రారండి
   శ్రీ సీతారాముల కళ్యాణము చూతము రారండి

చరణం:
ఆమె:    చూచువారలకు చూడ ముచ్చటట పుణ్యపురుషులకు ధన్య భాగ్యమట
కోరస్:    చూచువారలకు చూడ ముచ్చటట పుణ్యపురుషులకు ధన్య భాగ్యమట
ఆమె:    భక్తి యుక్తులకు ముక్తిప్రదమట
కోరస్:    ఆ...అ.ఆ..ఆ... అ.ఆ..ఆ.. అ.ఆ..అ..ఆ
ఆమె:    భక్తి యుక్తులకు ముక్తిప్రదమట సురలను మునులను చూడవచ్చురట
కోరస్:    కళ్యాణము చూతము రారండి

చరణం:
ఆమె:    దుర్జన కోటిని దర్పమడంచగ సజ్జన కోటిని సంరక్షింపగ
కోరస్:    దుర్జన కోటిని దర్పమడంచగ సజ్జన కోటిని సంరక్షింపగ
ఆమె:    ధారుణి శాంతిని స్థాపన చేయగ
కోరస్:    ఆ...అ.ఆ..ఆ... అ.ఆ..ఆ.. అ.ఆ..అ..ఆ
ఆమె:    ధారుణి శాంతిని స్థాపన చేయగ నరుడై పుట్టిన పురుషోత్తముని
కోరస్:    కళ్యాణము చూతము రారండి

చరణం:
ఆమె:    దశరథ రాజు సుతుడై వెలసి కౌశికు యాగము రక్షణ జేసి
కోరస్:    దశరథ రాజు సుతుడై వెలసి కౌశికు యాగము రక్షణ జేసి
ఆమె:    జనకుని సభలో హరువిల్లు విరచి
కోరస్:    ఆ...అ.ఆ..ఆ... అ.ఆ..ఆ.. అ.ఆ..అ..ఆ
ఆమె:    జనకుని సభలో హరువిల్లు విరచి జానకి మనసు గెలిచిన రాముని
కోరస్:    కళ్యాణము చూతము రారండి - శ్రీ సీతారాముల కళ్యాణము చూతము రారండి

కోరస్:    కళ్యాణము చూతము రారండి - శ్రీ సీతారాముల కళ్యాణము చూతము రారండి
చరణం:
ఆమె:    విరి కళ్యాణపు బొట్టును బెట్టి
కోరస్:    బొట్టును బెట్టి
ఆమె:    మణిబాసికమును నుదుటను గట్టి
కోరస్:    నుదుటను గట్టి
ఆమె:    పారాణిని పాదాలకు బెట్టి
కోరస్:    ఆ...అ.ఆ..ఆ... అ.ఆ..ఆ.. అ.ఆ..అ..ఆ
ఆమె:    పారాణిని పాదాలకు బెట్టి పెళ్ళి కూతురై వెలసిన సీతా
కోరస్:    కళ్యాణము చూతము రారండి - శ్రీ సీతారాముల కళ్యాణము చూతము రారండి

చరణం:
ఆమె:    సంపగి నూనెను కురులను దువ్వి
కోరస్:    కురులను దువ్వి
ఆమె:    సొంపుగ కస్తూరి నామము తీర్చి
కోరస్:    నామము తీర్చి
ఆమె:    చెంపగ వాసి చుక్కను బెట్టి
కోరస్:    ఆ...అ.ఆ..ఆ... అ.ఆ..ఆ.. అ.ఆ..అ..ఆ
ఆమె:    చెంపగ వాసి చుక్కను బెట్టి పెండ్లి కొడుకై వెలసిన రాముని
కోరస్:    కళ్యాణము చూతము రారండి - శ్రీ సీతారాముల కళ్యాణము చూతము రారండి

చరణం:
ఆమె:    జానకి దోసిట కెంపుల ప్రోవై
కోరస్:    కెంపుల ప్రోవై
ఆమె:    రాముని దోసిట నీలపు రాశై
కోరస్:    నీలపు రాశై
ఆమె:    ఆణిముత్యములు తలంబ్రాలుగా
కోరస్:    ఆ...అ.ఆ..ఆ... అ.ఆ..ఆ.. అ.ఆ..అ..ఆ
ఆమె:    ఆణిముత్యములు తలంబ్రాలుగా శిరముల మెరసిన సీతారాముల
కోరస్:    కళ్యాణము చూతము రారండి - శ్రీ సీతారాముల కళ్యాణము చూతము రారండి

ఖర నామ సంవత్సర శుభాకాంక్షలు

2011-04-04T11:11:00.001-04:00

ఆశ మనిషికి ఊపిరి

ఊపిరి తొలిసారిగా తీసిన క్షణం

క్షణ భంగురమైన జీవితం ప్రారంభం

ప్రారంభమైన జీవన సమరంలో

సమరసాల సామరస్యం సంసారం

సంసారంలో సుఖ దుఃఖాలు

షడ్రుచుల సమ్మిళితాలు

పులుపు, తీపి, చేదు,

వగరు, ఖారం, ఉప్పు

ఏ రుచి ఎప్పుడు బాగుంటుందో చెప్పలేం

నచ్చని రుచులు ఒకోసారి తప్పనిసరి

మెచ్చే రుచులు రాకపోవు మరి

వికృత విరోధాలు ఎన్ని వచ్చినా

మళ్ళీ మంచి రోజులు వస్తాయనే ఆశ

ఆశ మనిషికి ఊపిరి

ఆశిద్దాం, ఆకాంక్షిద్దాం

అలాంటి మార్పు వస్తుందని

అందరికీ ఖర నామ సంవత్సర

ఉగాది శుభాకాంక్షలు

ప్రవాసాంధ్రుల పిల్లల కోసం కొత్త బ్లాగు - DEVOTION

2011-03-26T08:49:00.001-04:00

ఉద్యోగ రీత్యా ఉన్న ఊరు వదలి దేశం కాని దేశంలో చాల మంది స్థిర పడుతున్నాం. అయితే మన సంస్కృతి మనతో వచ్చినా అది మన పిల్లలకు అందించడంలో చాల ఇబ్బందులకు ఎదురవుతుంటాం. దైనందిన జీవితంలో వ్యవధి లేక, వ్యవధి వున్నా చెప్పగలిగే విజ్ఞానము లేక/చాలక సతమతమవుటుంటాం. అందులో పరాయి దేశంలో బోధన అంతా ఆంగ్లంలోనే కదా. అందువలన పిల్లలకు బాల విహార్ లు, బాల వికాస్ ల ద్వారా మన సంస్కృతిని బోధించే అవకాశం చాల నగరాలలో ఉంది. అయితే కొన్ని చిన్న ఊర్లలో ఆ అవకాశం కూడా లేదు. అయితే అందరికీ అందుబాటులో ఉండేది అంతర్జాలం (internet).

అందువలన ఇలాంటి పిల్లలకు అందుబాటుగా నిత్య దైవ ప్రార్థనలలో మనం స్మరించే కొన్ని శ్లోకాలను, వాటి అర్థం, తాత్పర్యం తో, కొంత వివరణతోను, మన సంస్కృతికి సంబంధించిన విషయాలను అందించడానికి ఆంగ్ల మాధ్యమంలో చేయబోతున్న ఒక చిన్న ప్రయత్నం ఈ క్రొత్త బ్లాగు "DEVOTION".

దీని URL: http://www.vulimiridevotion.blogspot.com

English blogs తాలూకు indexing sites తెలియక పోవడం వలన ఈ నా 'స్వగతం' బ్లాగు ద్వారా తెలియజేస్తున్నాను. ఈ బ్లాగులో మొదటి రెండు పోస్టుల లింకులు దిగువన ఇస్తున్నాను.

Meaning of Ganesha Shloka Suklambaradharam

http://vulimiridevotion.blogspot.com/2011/03/meaning-of-ganesha-shloka.html

Prayer Before Starting Learing/Education

http://vulimiridevotion.blogspot.com/2011/03/prayer-before-starting.html

సనాతనం-అధునాతనాల సమ్మిళితం ఈ పాట

2011-03-02T20:22:00.003-05:00

సినిమా ఎలా వున్నా, ఈ మధ్యన విన్న పాటలలో తలమానీకం ఈ పాట. రామ జోగయ్య శాస్త్రి గారు వ్రాసిన ఆంగ్ల సాహిత్యం తో కూడిన శివుని స్తోత్రాన్ని అధునాతన వాతావరణానికి తగినట్టుగా మలచిన మణిశర్మ గారికి జోహారులు. ఇటీవల మణిశర్మ గారి బృందం 'రాలీ, నార్త్ కరోలినా' వచ్చినపుడు లైవ్ ఆర్కెస్ట్రా తో ఈ పాట వింటుంటే ఒళ్ళు పులకించింది. కారుణ్య నల్లాన్ చక్రవర్తి, రమేష్ ఈ పాటను అద్భుతంగా పాడారు. చాల వెబ్ సైట్లలో చూసాను కాని సాహిత్యంలో చాల తప్పులు కనిపించాయి. అందువలన సంతృప్తిగా అనిపించలేదు. శివరాత్రి సందర్భంగా ఈ పాట సాహిత్యం దిగువన ఇస్తున్నాను.

ఓం నమో శివ రుద్రాయ

చిత్రం: ఖలేజా

రచన: రామజోగయ్య శాస్త్రి

గాయకులు: కారుణ్య, రమేష్

సంగీతం: మణిశర్మ

ఓం నమో శివ రుద్రాయ

ఓం నమో స్థితి కంఠాయ

ఓం నమో హర నాగాభరణాయ, ప్రణవాయ

ఢమ ఢమ ఢమరుక నాదానందాయ

ఓం నమో నిటలాక్షాయ

ఓం నమో భస్మాంగాయ

ఓం నమో హిమశైలావరణాయ, ప్రమధాయ

ధిమి ధిమి తాండవ కేళీ లోలాయ

సదా శివా సన్యాసి తాపసి, కైలాసవాసి

నీ పాదముద్రలు మోసి పొంగి పోయినాదె పల్లె కాశి

ఏయ్! సూపుల సుక్కాని దారిగా

సుక్కల తివాసి నీదిగా

సూడ సక్కని సామి దిగినాడురా

ఏసెయ్ రా ఊరూ వాడా దండోరా

ఏ రంగుల హంగుల పొడ లేదురా

ఈడు జంగమ శంకర శివుడేనురా

నిప్పు గొంతున నిలుపు మచ్చ సాక్షిగా

నీ తాపం శాపం తీర్చే వాడేరా

పై పైకలా బైరాగిలా ఉంటాదిరా ఆ లీల

లోకాల నేలేటోడు నీకుసాయం కాకపోడు

ఏయ్! నీలోనే కొలువున్నోడు నిన్నుదాటి పోనెపోడు

Om Nama Shiva Jai Jai Jai
Om Nama Shiva Jai Jai Jai
Om Nama Shiva Groove To The Trance And Say
Trance And Say
Sing Along Sing Shiv Shambo All The Way
Om Namah Shiva Jai Jai Jai
Heal The World Is All We Pray
Save Our Lives And Take Our Pain Away
Jai Jai Jai
Sing Along Sing Shiva Shambho All The Way

సదా శివా సన్యాసి తాపసి, కైలాసవాసి

నీ పాదముద్రలు మోసి పొంగిపోయినాదె పల్లె కాశి

ఏయ్ ఎక్కడ వీడుంటే నిండుగా

అక్కడ నేలంతా పండగా

చుట్టు పక్కల చీకటి పెళ్లగించగా

అడుగేసాడంటా కాచే దొరలాగా

మంచును మంటను ఒక్క తీరుగా

లెఖ్ఖ సెయ్యనె సెయ్యని శంకరయ్యగా

ఉక్కు కంచెగ ఊపిరి నిలిపాడురా

మనకండాదండా వీడే నికరంగా

సామీ! అంటే హామీ తనై ఉంటాడురా చివరంటా

లోకాల నేలేటోడు నీకుసాయం కాకపోడు

ఏయ్! నీలొనె కొలువున్నోడు నిన్నుదాటి పోనెపోడు

Om Nama Shiva Jai Jai Jai
Om Nama Shiva Jai Jai Jai
Om Nama Shiva Groove To The Trance And Say
Trance And Say
Sing Along Sing Shiv Shambo All The Way
Om Nama Shiva Jai Jai Jai
Heal The World Is All We Pray
Save Our Lives And Take Our Pain Away Jai Jai Jai
Sing Along Sing Shiv Shambo All The Way

వరవీణా మృదు పాణి ఎవరు?

2011-02-15T05:49:00.000-05:00

రంగనాయకి (శ్రీరంగం)

కర్ణాటక సంగీతం నేర్చుకున్న (కుంటున్న) విద్యార్థులు అందరు 'మోహన' రాగం లోని "వరవీణా మృదుపాణి" గీతం తప్పని సరిగా నేర్చుకుంటారు. ఇది శ్రీ పురందర దాస రచన. కర్ణాటక సంగీతానికి 'మాయా మాళవ గౌళ' రాగాన్ని మౌలిక రాగంగా తీసుకుని సరళీ, జంట స్వరాల తో ప్రారంభించి అలంకారాలు, పిళ్ళారి గీతాలు మొదలయిన వాటిని పాఠ్య అంశాలు గా క్రమ పరచి అపారమైన సేవ చేసిన ఈ మహానుభావుడు "కర్ణాటక సంగీత పితామహుడు" అని జగద్విదితము.
అయితే నాకు ఎప్పుడూ ఒక సందేహం ఉండేది. ఈ గీతం 'సరస్వతి' గురించా? లేక 'లక్ష్మి' గురించా? అని. ఎందుకంటే వీణ ఉండేది సరస్వతి కి కదా! అందుకే 'వీణాపాణి' అన్నారు. అంతే కాకుండా గీతం చివరలో 'జయవాణి' అని ముగిస్తారు. కాని, గీతంలో స్తుతించే దేవిని 'రంగ నాయకి' అని అభివర్ణిస్తారు. అంటే శ్రీ రంగనాథుని పత్ని అయిన శ్రీ మహాలక్ష్మి. లక్ష్మీ శ్లోకం లో కూడా "శ్రీ రంగ ధామేశ్వరీం దాసీ భూత సమస్త దేవ వనితాం" అని వర్ణన ఉంది. ఈ గీతాన్ని దాని అర్థాన్ని పరిశీలిద్దాం.

రాగం: మోహన
తాళం: రూపక

వరవీణా మృదుపాణి వనరుహ లోచను రాణి

సురుచిర బంభరవేణి సురనుత కల్యాణి

నిరుపమ శుభగుణలోల నిరత జయాప్రదశీల

వరదాప్రియ రంగనాయకి వాంఛిత ఫలదాయకి

సరసీజాసన జనని జయ జయ జయ జయవాణి

ప్రతి పదార్థము:
వరవీణ = వరము గా గలిగిన వీణ; మృదు = సున్నితమైన; పాణి = చేతులు (దాల్చి); వనరుహ = [వన = వనము/నీరు + రుహ = పుట్టిన] పద్మం; లోచను (నయనాలు/కళ్ళు); రాణి (రాణి); సురుచిర = వంకీలు తిరిగిన; బంభర = తుమ్మెదల వంటి; వేణి = కురులు; సుర = దేవతలచే; నుత = స్తుతించబడ్డ; కల్యాణి = శుభ గుణములు కలది; నిరుపమ = (ఉపమ = సామ్యం; నిరుపమ = సామ్యం లేని); శుభ = మంచి; గుణ = లక్షణాలు; లోల = కలిగినది (స్త్రీ); నిరత = ఎల్లప్పుడూ; జయ = విజయమును; ప్రద = ప్రసాదించే; శీల = స్త్రీ; వరద = వరములిచ్చు అంటే విష్ణువు; ప్రియ = ఇష్టసఖియైన; రంగనాయకి = శ్రీ రంగనాథుని సతి అయిన లక్ష్మీ దేవి; వాంఛిత = కోరిన; ఫల = ఫలములు; దాయకి = ఇచ్చునది (స్త్రీ); సరసీజాసన = [(సరసిజ + ఆసన; సరసిజ = సరసులో పుట్టినది, పద్మం; పద్మం ఆసనంగా గలవాడు అంటే బ్రహ్మ; జనని = తల్లి; బ్రహ్మ తల్లి అంటే లక్ష్మి; జయ = విజయము; వాణి = వాక్కు గలది.

తాత్పర్యము: వర వీణను తన మృదువైన చేతుల దాల్చిన పద్మలోచనుని (విష్ణుని) రాణియై, తుమ్మెదల వంటి వంపులు తిరిగిన కురులు గలిగి, దేవతలచే స్తుతించ బడిన, శుభ గుణములు గలది, సామ్యం లేని మంచి లక్షణాలు గలిగి, ఎల్లప్పుడూ విజయాన్ని ప్రసాదించే స్త్రీ, వరదుని (విష్ణుని) ఇష్ట సఖియైన రంగనాయకి (శ్రీ రంగని పత్ని) అయి భక్తులు కోరిన కోర్కెలు తీర్చే బ్రహ్మకు తల్లి అయిన లక్ష్మీ దేవి జయాన్ని ప్రసాదించు గాక!

శ్రీ రంగం లోని రంగనాయకి చిత్రం ఈ బ్లాగులో ఇవ్వడమైనది. తమిళం లో అలమేలు మంగను 'తాయారు' అని వేంకటేశుని 'పెరుమాళ్' అని అంటారు.
ఆ విధంగా ఈ శ్లోకం శ్రీ లక్ష్మీ దేవిని స్తుతించేది అయినా, వరవీణ, జయవాణి పదాలకు లక్ష్మికి గల సంబంధం నాకు అర్థం కాలేదు. మీకు తెలిస్తే చెప్పగలరు.

ఏడు గుర్రాల రథంలో సూర్య దేవుడు వస్తున్నాడు

2011-02-09T20:00:00.002-05:00

మాఘ మాసం శుక్ల పక్షం లో సూర్యుని ఉత్తరాయణ ప్రవేశం జరిగిన ఏడవ రోజు (సప్తమి) సూర్య జయంతి. ఇదే రథ సప్తమి (ఫిబ్రవరి 10, 2011). ఈ రోజు ప్రత్యక్ష దైవమైన సూర్య భగవానుడు ఏడు గుర్రాల రథంలో గగన వీధిన పయనిస్తాడు. ఏడు గుర్రాలు ఇంద్ర ధనుస్సు లోని ఏడు రంగులకు, వారం లోని ఏడు రోజులకు ప్రతీకలు. సూర్యుని రథ సారథి అరుణుడు. సూర్యోదయానికి ముందు వచ్చే అరుణకాంతి భానుని ఆగమనానినికి గుర్తు. అరుణుడు కశ్యప మహర్షి-వినత ల పుత్రుడు. తల్లి తొందరపాటు వలన అర్ధదేహం తో జన్మించాడు. ఊరువులు (తొడలు) లేనివాడు గనుక అరుణుడిని 'అనూరుడు' అని కూడా అంటారు.

సూర్యుని రాకను తెలిపే ఈ శ్లోకం "లవకుశ" చిత్రం లోని ఈ శ్లోకాన్ని అమర గాయకుడు శ్రీ ఘంటసాల గళం లో వినండి.

సప్తాశ్వ రథమారూఢమ్ ప్రచండం కశ్యపాత్మజం

శ్వేతపద్మధరం దేవం తం సూర్యం ప్రణమామ్యహం

తాత్పర్యం: ఏడు గుర్రాల రథాన్ని అధిరోహించిన, మిక్కిలి తేజోవంతుడు, కశ్యప మహాముని పుత్రుడు, తెల్లని పద్మాన్ని ధరించిన సూర్య దేవా నీకు నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

శ్రీ సూర్యనారాయణస్వామి

ప్రత్యక్షదేవుడు అయిన సూర్యుడు కశ్యప మహర్షి-అదితి ల పుత్రుడు. అందువలన ఆదిత్యుడు అని కశ్యపాత్మజుడు లేదా కాశ్యపేయం అని అంటారు. తెలుగు వారికి చిరపరిచితమైన ప్రముఖ సూర్య దేవాలయం శ్రీకాకుళం జిల్లా లో శ్రీకాకుళం పట్టణానికి ఒక కిలోమీటరు దూరంలో గల "అరసవిల్లి". ఇక్కడ శ్రీ సూర్య నారాయణ మూర్తి ఉషా, ఛాయా, పద్మినీ సమేతంగా వెలిశాడు. ఈ ఆలయానికి క్షేత్ర పాలకుడు "రామలింగ స్వామి" గా వెలసిన పరమ శివుడు. ఈ క్షేత్ర వర్ణన ఈ శ్లోకంలో చూడండి.

హర్షవల్లీ పురీవాసం చాయోషా పద్మినీయుతం

సూర్యనారాయణ దేవం నౌమి సర్వార్థదాయకం

ఒకప్పటి "హర్షవల్లి" ఈ నాడు "అరసవిల్లి" గా పిలువబడుతున్నది. రథ సప్తమి నాడు జిల్లేడు ఆకు, రేగు పండు తలపై పెట్టుకుని ఉదయాన్నే స్నానం చేస్తారు. చిక్కుడు కాయలతో రథాలు చేసి, పరవాణ్ణం వండి చిక్కుడు ఆకులలో పెట్టి సూర్య భగవానునికి నివేదిస్తారు. ఈ అరసవిల్లి దేవాలయం విశిష్టత ఏమిటంటే ఆలయ నిర్మాణం జరిగిన తీరు అపూర్వం. ఎందుకంటే ప్రతి ఏడాది కేవలం ఆరు నెలల వ్యవధిలో రెండు సార్లు మాత్రం ప్రభాత సూర్యుని తొలి కిరణాలు ఆలయ గోపురం నుండి ధ్వజ స్థంభం మీదుగా వచ్చి నేరుగా స్వామివారి పాదాలను తాకుతాయి. వేరే రోజులలో ఇటువంటి ఘటన జరగదు. ఈ వింత చూడటానికి భక్తులు తండోపతండాలుగా అరసవిల్లి దేవాలయాన్ని ప్రాతః కాలమే దర్శిస్తారు. సూర్య నారాయణ స్వామి వారికి భక్తులు 'వెండి కన్ను', 'బంగారు కన్ను' సమర్పిస్తారు. అలా చేస్తే చర్మ మరియు నేత్ర సంబంధమైన జబ్బులు దూరమై ఆరోగ్యవంతులుతారని నమ్మకం. అరసవిల్లి దేవాలయం గోడలపై అగస్త్య మహర్షి శ్రీ రామునికి ఉపదేశించిన ఆదిత్య హృదయం మరియు గ్రహస్తుతిని తెలిపే నవగ్రహ స్తోత్రం భక్తులకు అనువుగా వ్రాయబడ్డాయి. నవగ్రహ స్తోత్రం లో కూడా సూర్య దేవుని వర్ణన వుంది.

జపాకుసుమ సంకాశం కాశ్యపేయం మహాద్యుతిం

తమోరిం సర్వ పాపఘ్నం ప్రణతోస్మి దివాకరం

రథ సప్తమి మొదలుకుని సగటు ఉష్ణోగ్రత రోజు రోజుకూ పెరుగుతూ వసంత ఋతువుకు దారి తీసి మనకు మరో యుగాది నిస్తుంది.

వసంత పంచమి విశిష్టత ఏమిటి?

2011-02-07T11:09:00.002-05:00

మాఘ మాసం (జనవరి-ఫిబ్రవరి) శుక్ల పక్షం లో ఐదవరోజును (పంచమి తిథి) వసంత పంచమి లేదా శ్రీ పంచమి అని జరుపుకుంటారు. ఈ రోజు జ్ఞానానికి, సంగీతానికి, కళలకు దేవత అయిన సరస్వతీ దేవిని పూజిస్తారు. అయితే వీణాధరిని పూజించే మరొక పర్వ దినమైన "సరస్వతీ పూజ" దసరాలలో వస్తుంది. ముఖ్యంగా వసంత పంచమి నాడు ఎక్కువగా పిల్లలకు "అక్షరాభ్యాసం" జరుపుతారు. హిందూ సంస్కారాలలో అక్షరాభ్యాసం ఒకటి. నామకరణం (బారసాల), అన్నప్రాసన, ముండనం (పుట్టు జుట్టు ఇవ్వడం), అక్షరాభ్యాసం (విద్యారంభం), ఉపనయనం, వివాహం మొదలయినవి అన్నీ సంస్కారాలే.
అక్షరాభ్యాసం (అక్షర అభ్యాసం) అంటే అక్షరాలను సాధన చేయడం. దీన్ని ఈ దినం తొలిసారిగా దిద్దటం తో ప్రారంభిస్తారు. సాధారణంగా పిల్లలకు అయిదు సంవత్సరాల ప్రాయం లో అక్షరాభ్యాసం చేస్తారు. అక్షరం అంటే క్షరము లేదా క్షీణత లేనిది లేదా నశింప లేనిది; "అభ్యాసం" అంటే సాధన. ఇంకో విశేషం ఏమిటంటే "అక్షర" లో "అ" మొదలుకుని "క్ష"-"ఱ" తో ముగిసేవి కనుక "అక్షఱ"ములు అని చెప్పుకోవచ్చును.
అక్షరాభ్యాసం చేసేటప్పుడు "ఓం నమః శివాయ సిద్ధం నమః" అని ముందుగా ఒక పళ్ళెంలో బియ్యం పోసి వేలితో వ్రాయించి తరువాత కొత్త పలక పై వ్రాయిస్తారు. అయితే పరిణామ క్రమం లో పలక-పుల్ల నుంచి పుస్తకం-పెన్సిల్/పెన్ను తదుపరి కంప్యూటర్ - మౌస్ కు మారాయనుకోండి.
అయితే అక్షరాభ్యాస సమయంలో సరస్వతీ దేవిని ఇలా స్తుతిస్తారు.

సరస్వతీ నమస్తుభ్యం వరదే కామరూపిణీ

విద్యారంభం కరిష్యామి సిద్ధిర్ భవతు మే సదా!

జ్ఞాన సరస్వతి - బాసర

వాగ్దేవి సరస్వతి ని తలచుకొంటే 'బాసర' జ్ఞాన సరస్వతి ఆలయం చెప్పుకోదగినది. ఈ ఆలయం ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో ఆదిలాబాద్ జిల్లాలో పావన గోదావరీ తీరాన వుంది. కురుక్షేత్ర యుద్దానతరం శాంతి కోసం వేదవ్యాసుడు తన శిష్యులతో తపస్సు చేసుకోవడానికి ఒక ప్రశాంతమైన ప్రదేశం కోసం అన్వేషిస్తూ, దండకారణ్యం దర్శించి, ఆ స్థలం చాల అనుకూలంగా ఉంటుందని తలచి, సమీపంలోని గోదావరి నదినుండి దోసిళ్ళతో ప్రతి రోజూ ఇసుకను తెచ్చి మూడు రాశులుగా పోయగా అవి పసుపు పూసిన సరస్వతి, లక్ష్మి మరియు కాళీ మూర్తులుగా, ముగ్గురమ్మలు గా మారాయట. ఈ పసుపును కొద్దిగా తింటే విజ్ఞానము, వివేకము పెంపొందుతాయని భక్తుల నమ్మకం. వ్యాసుని చే సృష్టించ బడిన ఈ ప్రదేశం "వాసర" గా, తదుత్తర కాలంలో "బాసర" గా వాసి కెక్కిందని స్థల పురాణం. ఆ విధంగా వసంత పంచమి నాడు ఎక్కడ చూసినా పసుపు రంగు దర్శనమిస్తుంది. అమ్మవారికి పసుపు చీరలు పెడతారు. పసుపు రంగుల మిఠాయిలు నైవేద్యం పెడతారు. ఎందఱో తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లలకు అక్షరాభ్యాసం కోసం బాసరకు వస్తారు. అంతే కాదు చాల మంది యుక్తవయస్కులు సరియైన ఉపాధి లేక, జీవితంలో స్థిరపడని వారు బాసర క్షేత్రం దర్శించి ఇక్కడి పావన గోదావరిలో మూడు మునకలేస్తే వారికి అనువైన బ్రతుకుతెరువు లభిస్తుందని పలువురి నమ్మకం. అందుకే భాషను పెంపొందించి, బ్రతుకు బాట చూపి బాసట గా నిలిచేది బాసర. అందరికీ వసంత పంచమి శుభాకాంక్షలు.

ఓ బాపూ నీకు నీవే సాటి

2011-01-30T20:15:00.000-05:00

1869-1948

"గాంధీ పుట్టిన దేశం రఘు రాముడు ఏలిన రాజ్యం ఇది సమతకు మమతకు సంకేతం" అని ఒకరంటే, ఇంకొకరు "గాంధి పుట్టిన దేశమా యిది నెహ్రు కోరిన సంఘమా ఇది సామ్యవాదం రామరాజ్యం సంభవించే కాలమా" అంటారు.
      నాణానికి రెండువైపులు ఉన్నట్లు రేపటి వెలుగును చూస్తామన్న ఆశావాదం ఒకవైపు. నలుదిక్కుల ఆవరించిన కటిక చీకట్లు తప్ప అరుణ కిరణాలను చూడలేమన్న నిరాశావాదం మరొక వైపు.
      అప్పటికీ ఇప్పటికీ ఏం తేడా లేదు. అసలు ఎప్పటికీ మార్పు రాదు. నీ బొమ్మకు దండవేసి చేతులు దులుపుకునే రాజకీయం నిన్ననుసరించాలని అనుకోదు. అదంతా ఒక పబ్లిసిటీ స్టంటు.
      ఈ ప్రపంచంలో శాంతిని నెలకొల్పాలన్న నీవంటి మహాత్ముడిని అయిదు సార్లు నిరాకరించింది నోబెల్ సంస్థ నీకు పురస్కారం ఇవ్వడానికి. ఇలాంటి సంస్థ ఉంటేనేం లేకుంటే ఏం? అసలు నిన్ను తిరస్కరించిన నాడే పడిపోయింది దీని విలువ.
      "మహాత్ముడే కలలుగన్న మరో ప్రపంచం" కేవలం ఒక కల మాత్రమే అనిపిస్తుంది. అధికారం కోరకుండా ప్రజా సేవ చేసే వారు ఈ కాలంలో లేరు. ఎందఱో నకిలీలు ఈ రోజు నీ పేరు చెప్పుకుని బతికేస్తున్నారు. నిజమైన గాంధేయ వాదులు అపుడో కాలం చేసారు.
      ఎవరు నిన్ను, నీ ఆశయాలను ఆదరించినా లేకపోయినా ఓ బాపూ నీకు నీవే సాటి. నీవు నుడివిన వాక్కులు

"రఘుపతి రాఘవ రాజారాం పతిత పావన సీతారాం

ఈశ్వర అల్లా తేరే నామ్ సబ్ కో సన్మతి దే భగవాన్"

అనేవి అక్షర సత్యాలు. నీ వర్ధంతి నాడు ఇవే నా అశ్రు నివాళులు. అందుకో ఓ బాపూ!

వందనం చేసే జాతీయ గీతం వంద ఏళ్ళ చరిత్ర గలది

2011-01-24T22:00:00.001-05:00

విశ్వకవి రవీంద్రుడు (రవీంద్ర నాథ టాగోర్) మన జాతీయ గీతమైన "జనగణమన అధినాయక జయహే! భారత భాగ్య విధాత" ను తొలుత వంగ (బెంగాలి) భాషలో, ఎక్కువగా సంస్కృత పదాలతో రచించారు. మొదటి సారిగా ఈ గీతాన్ని కలకత్తా లో 1911 డిసెంబరు 27 న జరిగిన భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ సమావేశం లో పాడటం జరిగింది. అయితే ఈ జాతీయ గీతాన్ని జనవరి 24, 1950 లో అధికారికంగా జాతీయ ప్రతిపత్తి కల్గించారు. అంటే ఇప్పటికి సుమారు వంద సంవత్సరాల క్రిందట పుట్టిన ఈ గీతం జాతీయత సంతరించుకుని సుమారు ఆరు దశాబ్దాలు అయింది అన్నమాట. జనవరి 26 కు శ్రీ భీంరావ్ రాంజీ అంబేద్కర్ సమకూర్చిన భారత రాజ్యాంగం అమలులోకి వచ్చి ఆ దినం "గణతంత్ర దినం" (Republic Day) గా పరిగణన లోనికి వచ్చింది.

తెలుగు నేల పై జాతీయ గీతం స్వరకల్పన:

అయితే చెప్పుకో దగ్గ విషయం ఏమిటంటే ఈ జాతీయ గీతాన్ని బెంగాలీ భాష నుండి ఆంగ్లంలోకి అనువదించడం, స్వరపరచడం తెలుగు నేల పై జరిగాయి అని ఎందరికి తెలుసు? నాకు ఈ మధ్యనే తెలిసింది. ఎక్కడ అంటే చిత్తూరు జిల్లాలోని మదనపల్లిలో. ఇక్కడ గల "అనీబిసెంట్ థియోసాఫికల్ సొసైటీ" లో పాస్టర్ అయిన జేమ్స్ కజిన్స్ అనే ఆయన ఆహ్వానం మీద టాగోర్ గారు ఆంద్ర ప్రదేశ్ ను సందర్శినారట. వారు మదన పల్లి (చిత్తూరు జిల్లా) కు వచ్చారని వార్త. టాగోర్ గారు తెలుగు నేలను దర్శించినపుడు మన జాతీయ గీతానికి ఆంగ్ల అనువాదం చేసారు. అదే సందర్భంలో జేమ్స్ కజిన్స్ గారి శ్రీమతి అయిన మార్గరెట్ కజిన్సు తో కలసి జాతీయ గీతానికి స్వరకల్పన చేసారని వికి పీడియా సమాచారం. ఇది నిజంగా తెలుగువారమైన మనందరమూ గర్వించ దగ్గ విషయం.

ఘంటసాల గళం లో మన "జనగణమన"

నేను చిన్నప్పటి నుండి ఘంటసాల అభిమానిని. ఆయన పాడిన సినిమా పాటలు, ప్రైవేటు గీతాలు చాల విన్నాను. అయితే వారి గళంలో జనగణమన వినడం ఈ మధ్యనే తటస్థించింది. అది "ప్రాజెక్ట్ ఘంటసాల" ద్వారా శ్రీ బొల్లా ప్రగడ సోమేశ్వర రావు గారి ఇ-లేఖ ద్వారా. అప్పటి వరకు ఘంటసాల గారి గళంలో జనగణమన విని ఎరుగను. చాల మందికి తెలిసే ఉండవచ్చు. ఘంటసాల గారు పాడిన జాతీయ గీతం ఆడియో ను క్రింది లంకె లో వినవచ్చును.

అప్పడాభరణం

2011-01-19T20:50:00.003-05:00

ఒకసారి మా కజిన్ సోంబాబు తో ఒక పెళ్ళికి వెళ్లాను. పెళ్లి భోజనం లో వేసిన అప్పడాలు మెత్తగా వున్నాయి. "ఒరే! సోంబాబూ, అప్పడాలు చచ్చి పోయాయిరా" అన్నాను.

      వెంటనే మావాడు "అయితే వంటవాడికి టెలిగ్రాం ఇద్దాం. అప్పడాలు expired! Start immediately" అని. చాల సేపు నవ్వుకున్నాం. అప్పటి నుండి అప్పడాలు తిన్నప్పుడల్లా ఈ సంఘటన తలచుకుంటుంటాను.

ప్రస్తుతానికి వస్తే .. వేస్తే అప్పడాలే వేచాలి (ఎలాగోలా) అనే పాపడ్ వాలా వెర్సస్ క్వాలిటీ కోరే అప్పడాభరణం గారి మధ్య భేటీ ఈ రచన కాలక్షేపానికి.

పాత్రలు: (వండుకోనేవి కాదు)
పాపడ్ వాలా వురఫ్ అప్పడదాసు (దాసు)
అప్పడాభరణం అప్పడశాస్త్రి గారు (శాస్త్రి గారు)
ఆండాళ్ళు: అప్పడదాసు ఎప్రెంటిస్

      అప్పడ దాసు గారు అప్పడాలు చేసి వేయించే ప్రోగ్రామ్ తయారుచేస్తాడు. మిస్.ఆండాళ్ళు ను ట్రెయినింగులో జాయిన్ చేసుకుంటాడు.

దాసు: చూడు ఆండాళ్ళూ! ఎప్పుడో పాతకాలంలో చేసిన పద్ధతులు కావు. ఇప్పుడన్నీ ఫాస్టే. బర్గర్లు, పిజ్జాలు, పాస్తాలు, స్ఫెగటీలు అన్నీ ఫాస్టే! ఫాస్ట్ ఫుడ్సు లాగ, పాపడ్లు కూడా ఫాస్టే!

      నిజానికి పాపడ్ లు చేయడంలో నేను చాల చాల ప్రయోగాలు చేసాను. ఎన్నో కొత్త కొత్త పద్ధతులతో అప్పడాలు ఒత్తాను, మొత్తాను. ఉదాహరణకు అప్పడాల పిండి ముద్దలు పగటి పూట రోడ్డు రోలరు కింద పెట్టి పాపడ్లు చేసాను. రాత్రి పడుక్కునే సమయంలో టైమ్ వేస్ట్ కాకుండా పరుపుకింద పిండిముద్దలుపెట్టి రాత్రంతా దొర్లి అప్పడాలుగా ఒత్తి పడేసాను.

      అంతేకాదు. ఎన్నో మూకుడ్లు మాడ గొట్టాను. తిట్లు తిన్నాను. అసలు నా లాంటి నూనాలజీ లో నానిపోయిన పరమవీర జిడ్డుగాడి దగ్గర పాపడ్లు చేయడం నేర్చుకుంటున్న నువ్వు నిజమైన జిడ్డోదరివి. ఎప్పుడో నీకంటిన ఈ జిడ్డు ఇంకానిన్ను ఒదలలేదు. అది నా అదృష్టం. ఈ పాపడ్లు వేచే ప్రాసెస్ కి ఒక ఏడ్ సాంగ్ తయారు చేసాసు. అది ఎలా పాడాలంటే?

ఆండాళ్ళు: ఎలా పాడాలి జిడ్డుగారు?
దాసు:
వేచే వారెవరురా,
కరకరా ...ట ట ట టా..
గరగరా...ట ట ట టం
పాపడ్ వేచే వారెవరురా
మరిగిన ఈ నూనె లోన
వేగజా.ల అప్పడా-ల-వా-ల
వేచే వారెవరురా

      అప్పుడే చెరువు గట్టుకు చెంబుతో వెల్తున్న అప్పడశాస్త్రి గారికి ఈ పాట వినపడింది. ఆయనకు ఒళ్ళు మండింది అప్పడాల పిండి తో ఒళ్ళు తోముకున్నంత. ఆయన ..
"దాసూ, దాసూ"! అని హూంకరించారు.

దాసు: ఓహో! అప్పడాభరణం గారా! రండి..రండి. ముఖ్యంగా మీలాంటి మలబద్ధంతో బాధ పడుతున్న ముసలోళ్ళకు నాలాటి పాపడ్ వాలాలు వేచిన ఖారం అప్పడాలే కరక్ట్ మందు.

శాస్త్రిగారు: దాసూ! అప్పడాలను నీ ఇష్టం వచ్చినట్లు వేయించి బొగ్గుముక్కల్లా మాడ గొట్టడమయ్యా ప్రయోగం.

అయన ఇంకా ఇలా జిడ్డుబోధ చేసారు.
"చూడు దాసూ!
నూనెలో వేగిన నువ్వులపప్పు అప్పడం గొప్పదనం చెప్పడం కష్టం.
సలసల మరిగే నూనెలో దోరగా వేయించిన అప్పడం కరకర లాడితేనే ఇష్టం.
మరీ మంచిగా వేగిన మద్రాసు అప్పడం నోట్లో పెట్టుకోగానే కరిగి పోతుంది.
అప్పడాల కర్రకు ఎదురు దెబ్బ తిన్న 'పాపడు' ముక్క ముక్కలై విరిగిపోతుంది.
ఒక్కొక్క రకం అప్పడానికి ఒక్కొక్క రకమైన ఘాటు ఉంది, ఫేటు ఉంది".

"అప్పడమంటే తెలియని నీ వంటి అజ్ఞాని చేతితో ఏం వేచినా నల్లగా మాడిపోతుంది. నీ మిడిమిడి జ్ఙానంతో, తడితడి చేతుల్తో కరకర లాడే అప్పడాల్ని చావగొట్టకయ్యా. మన వూరు, మనవారు మెచ్చే అప్పడాలు మా సందు చివర కిరాణా షాపులో వున్నాయి. తెచ్చి, వేయించి తగలడు".

దాసు: ఏమిటో ఈయన వేచుకు తింటాడో లేక కాల్చుకు తింటాడో అర్థం గావట్లేదు. నీకేమైనా అర్థమైందా ఆండాళ్ళూ?!

ఆండాళు: పోరా జిడ్డుగాడా! నీ చేతిలో నల్లగా మాడే అప్పడాన్ని కాదు నేను. నీ పాపడ్లు తగలెయ్య!

దాసు: ఆండాళ్ళూ! ఆండాళ్ళూ!
వేచేవారెవరురా!